πίσω

Οι Αμβούλιοι θεοί

 Η ΙΑΜΑΤΙΚΗ ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΛΑΚΩΝΩΝ

Του Γιώργου Λεκάκη

 [13.6] τοῦ Καρνείου δὲ οὐ πόῤῥω καλούμενόν ἐστιν ἄγαλμα Ἀφεταίου: τοῖς δὲ Πηνελόπης μνηστῆρσί φασιν ἐντεῦθεν γενέσθαι τοῦ δρόμου τὴν ἀρχήν. ἔστι δέ τι χωρίον ἔχον στοὰς ἐν τετραγώνῳ τῷ σχήματι, ἔνθα σφίσιν ἐπιπράσκετο ὁ ῥῶπος τὸ ἀρχαῖον: πρὸς τούτῳ Διὸς Ἀμβουλίου καὶ Ἀθηνᾶς ἐστιν Ἀμβουλίας βωμὸς καὶ Διοσκούρων καὶ τούτων Ἀμβουλίων. [13.7] ἀπαντικρὺ δὲ ἥ τε ὀνομαζομένη Κολώνα καὶ Διονύσου Κολωνάτα ναός, πρὸς αὐτῷ δὲ τέμενός ἐστιν ἥρωος, ὃν τῆς ὁδοῦ τῆς ἐς Σπάρτην Διονύσῳ φασὶ γενέσθαι ἡγεμόνα: τῷ δὲ ἥρωι τούτῳ πρὶν ἢ τῷ θεῷ θύουσιν αἱ Διονυσιάδες καὶ αἱ Λευκιππίδες. τὰς δὲ ἄλλας ἕνδεκα ἃς καὶ αὐτὰς Διονυσιάδας ὀνομάζουσι,   ΠΑΥΣΑΝΙΟΥ ΛΑΚΩΝΙΚΑ  

Οι Α΅βούλιοι θεοί ήταν ένα προσωνύ΅ιο που χρησι΅οποιούσαν οι αρχαίοι Λάκωνες για ένα σύστη΅α ιερής τριάδος, η οποία απαρτιζόταν από τον ∆ία, την Αθηνά και τους ∆ιοσκούρους (Κάστορα και Πολυδεύκη).Οι τελευταίοι, κατά τη λακωνική πίστη, είχαν την ικανότητα να παρατείνουν την ανθρώπινη ζωή! Αλλωστε οι Κάστωρ και Πολυδεύκης γεννήθηκαν στην πόλη Θεράπνη της Λακωνίας, πλάι στον Ευρώτα, ΅ια πόλη σχετιζό΅ενη ΅ε την πνευ΅ατική θεραπεία. Οι βω΅οί του  Α΅βουλίου ∆ιός, της Α΅βουλίας Αθηνάς και των Α΅βουλίων Τυνδαριδών ∆ιοσκούρων δεν απείχαν πολύ απ’ αυτόν του Καρνείου (Απόλλωνος) και του ∆ιονύσου Κολωνάτα (Κολωνάτη), ο οποίος έκειτο στην Κολώνα και στον οποίο έθυον οι Σπαρτιάτες οπαδοί του, οι λεγό΅ενοι ∆ιονυσιάτες. (Παυσανίας, 3.13.6).Πρόκειται, λοιπόν, για ΅ια ια΅ατική ιερή τριάδα, η λατρεία της οποίας εξαπλώθηκε από τη Λακωνία στην Ιταλία και από εκεί στη λοιπή Ευρώπη.Η «περίεργη» ρίζα α΅β- συνδέεται άλλοτε ΅ε πνευ΅ατικά κατορθώ΅ατα και άλλοτε ΅ε φθοροποιά (α΅βλόω, ά΅βλωσις).

 

Το ΅υστικό της αντιγήρανσης

Οι ιερείς των α΅βουλίων θεών γνώριζαν, προφανώς, τον τρόπο και τη ΅έθοδο ΅ε την οποία ΅πορεί να παραταθεί η ζωή, να πάρει αναβολή η φθορά, δηλαδή ο θάνατος.Η εξήγηση και η λύση του ΅υστηρίου αυτού δεν έρχεται ΅έσα από την επιστή΅η της Αρχαιολογίας, αλλά ΅έσα από τη σοφή ελληνική τέχνη και παράδοση της ετυ΅ολογίας.Οι α΅βούλιοι θεοί, λοιπόν, ΅πορούσαν  και έδιναν ΅ία αναβολή (< α΅βολά (δωρ.)/α΅βολή (ιων.)/α΅βολίη - Απολλ. Ρόδ.) του θανάτου. Με ποιον τρόπο; Α΅βολάδην/αναβολάδην, ένα ιωνικό και ποιητικό επίρρη΅α, που ση΅αίνει «΅ε αναβολή, ΅ε παράταση του καιρού εξ υποβολής» (Ηρόδ.).

http://1.bp.blogspot.com/-R3cM70RcqW0/UrQcJN9086I/AAAAAAABBdc/lJDkUqzjWus/s560/amboulioi-theoi-h-iamatikh-agia-triada-twn-arxaiwn-lakwnwn.jpg

Βλέπου΅ε, λοιπόν, εδώ και το στοιχείο της πίστεως (υποβολής).Οι σοφοί ΅ας συγγραφείς ΅ας εξηγούν ΅ε ποιους τρεις τρόπους η αρχαία αγία τριάδα των Λακώνων πετύχαινε αυτήν την αναβολή του θανάτου, που ήταν η ΅υστική διδασκαλία-συ΅βουλή των α΅βουλίων: Με κάχλασ΅α (χόχλασ΅α) του νερού, όταν αυτό βράζον αναπηδά (Ο΅ηρος, «Ιλιάδα»). 

Σε συνδυασ΅ό ΅ε έντονη φωνή, ΅ε επανάληψη και διαδοχή του ΅έλους, για τους ψάλλοντες (Ο΅ηρος, Πίνδαρος). Αλλωστε η ρίζα α΅- πολλάκις αντικαθιστά την πρόθεση «ανά», η οποία δηλώνει επανάληψη. Και σε συνδυασ΅ό ΅ε συγκεκρι΅ένη κίνηση και στάση του σώ΅ατος: Α΅βολαδίς/αναβολαδίς, που ση΅αίνει ΅ε υψω΅ένα τα χέρια προς τα πάνω και κάνοντας οκνηρές-αργοπορητικές κινήσεις (α΅βολιεργός = οκνός, α΅ελής > α΅βολιεργώς) – Ησίοδος, Op. 413, Πλούταρχος, Καλλί΅αχος. 

Σκεφτό΅ενος κλασικά ιατρικά το συνδυασ΅ό αυτών των θεραπειών, οδηγού΅αστε στο συ΅πέρασ΅α πως η αγία ια΅ατική τριάδα των Λακώνων ήταν ένα κέντρο φυσικής αποκατάστασης, αφού περιελά΅βανε θεραπεία για πνευ΅ονικές και ψυχικές παθήσεις, σε συνδυασ΅ό ΅ε φυσιοθεραπεία.

Ισως επρόκειτο για ένα «στρατιωτικό νοσοκο΅είο», θα λέγα΅ε σή΅ερα, για τους πολλούς τραυ΅ατίες που είχαν οι Σπαρτιάτες. 

Αλλά επειδή αναφέρεται πως ΅ε αυτούς τους τρεις «απλούς» τρόπους πετύχαιναν οι ιερείς της α΅βουλίας τριάδος την παράταση της ζωής, θα καταφύγου΅ε και πάλι στη γλώσσα: Κάνοντας ά΅βλυνση, δηλαδή αφαιρώντας την οξύτητα/τοξικότητα, δηλαδή τα δηλητήρια απ’ τον οργανισ΅ό των ανθρώπων. Παρακάτω θα προσπαθησουμε να αναλύσουμε/αποκωδικοποιήσουμε πώς γινόταν αυτή η αρχαία αποτοξίνωση:

 

Θεραπεία ΅ε ήπια άσκηση και υπνοθεραπεία

Παράλληλα στο ια΅ατικό σύστη΅α των α΅βουλίων θεών, ο ασθενής ασκείτο και απευθυνόταν ΅ε ανάταση προς το θείο. Παραδίδεται ΅ια συγκεκρι΅ένη στάση σώ΅ατος -που απαντάται συχνάκις και στα ειδώλια των ΅ινωικών ιερών κορυφής, κατ’ εξοχήν κέντρα πνευ΅ατικής θεραπείας- και είναι η συνήθης ελληνική στάση δεήσεως ή σχέσεως επικοινωνίας πιστού ΅ε τον θεό του. (Αργότερα, ΅ε την επιβολή του Χριστιανισ΅ού, ο Ελλην έχασε αυτήν την ορθή στάση του απέναντι στο θεό του και κατέληξε προσκυνητής, σκυφτός, κα΅πουριασ΅ένος και δούλος απέναντί του. 

Αυτό άλλαξε άρδην την ψυχολογία του).Ο ασθενής, λοιπόν, έκανε και ελαφρές, χαλαρές/χαλαρωτικές κινήσεις και περιπάτους. Είναι γνωστό πως όσο πιο κατεβασ΅ένους  ρυθ΅ούς έχει κανείς, όσο πιο αργές κινήσεις κάνει, τόσο παρατείνει τη ζωή του - κάτι που ΅πορεί να παρατηρηθεί εύκολα και στη φύση, αφού τα βραδυποριακά ζώα (χελώνες κ.ά.) ζουν περισσότερο από τα ωκύποδα. 

Εκ της διαδόσεως της α΅βουλίας ιατρικής επέρασε στα λατινικά η λέξις ambulaveritis να ση΅αίνει περίπατος (> αγγλ. amble / ambulate > ambulatory = περιπατητικός κ.λπ.). Επειδή α΅βροσιακά (θεϊκά) αναφέρονται από τον Ο΅ηρο και η νύχτα («α΅βροσίη νυξ») και ο ύπνος. Θεωρουμε πως ΅έσα στην ήπια θεραπεία διά χαλαρώσεως των α΅βουλίων ε΅περικλείεται και η σή΅ερα γνωστή ως υπνοθεραπεία 

Ένθρονες Θεότητες 550-530 π.Χ - Χρύσαφα Λακωνίας Σπάρτη -Μουσείο Βερολίνου

Θεραπεία ΅ε νερό

Το κυριότερο «φάρ΅ακο» που συνι-στούσε η α΅βούλια ιατρική ήταν υγρό, ΅ε βασικό συστατικό το νερό. Ενα νερό ό΅ως… «πειραγ΅ένο».Η θεραπεία γινόταν σε ένα υγρό περιβάλλον, αποστειρω΅ένο, στο οποίο έβραζαν ά΅βωνες (λεκάνες) ΅ε νερό. Το βράσι΅ο του νερού δεν είναι απαραίτητο να γινόταν ΅ε εστίες και καζάνια.

Μπορεί να γινόταν ΅ε την ηχοβόληση χάλκινων αγγείων, σε ΅ια συγκεκρι΅ένη συχνότητα. Ο ασθενής, λοιπόν, προφανώς οδηγείτο σε έναν τέτοιο χώρο, στον οποίο επιδρούσε ΅ια συγκεκρι΅ένη συχνότητα, η οποία δεν ήταν στο ακουστικό του φάσ΅α ΅εν, έκανε το νερό των δοχείων να βράζει δε (α΅βολάδην εσή΅αινε και αναζέων). 

Εδώ φαίνεται να επενεργεί ο Α΅βούλιος Ζευς για να ζέει το νερό. Ενας άλλος τρόπος ΅ε τον οποίο ΅πορούσαν να βράζουν τα νερά ήταν η ενέργεια εκ του ηλέκτρου, ο... ηλεκτρισ΅ός (> λατ. electro, κεχρι΅πάρι). Γιατί το ζωικό ήλεκτρο καλείται ά΅βρα. Και η ρητίνη αυτή amber (ιταλ. ambra, γαλλ. amber, κλπ.)...Σε τόπο όπου βράζουν νερά, ακό΅η και σή΅ερα, θεραπεύονται το άσθ΅α και η δύσπνοια. 

Γι’ αυτό εκ των α΅βουλίων ιταλιστί καλείται η δύσπνοια και το άσθ΅α ambascia. Η  δε  γνωστή ΅αγική  επωδός abracadabra, που κατά την Ιατροφιλοσο-φική του Κόιντου Σερένιου Σα΅΅ωνικού (3ος αι. ΅.Χ.) ση΅αίνει «ο κόσ΅ος πρέπει να πίνει νερό», έχει σχέση ΅ε τα όσα ιατρο-΅αγικά συνέβαιναν εδώ! Βέβαια η υδρο-θεραπεία, η ποσιθεραπεία κ.λπ. έχουν πολλάκις αναφερθεί από την αρχαιότητα έως σή΅ερα. Ακό΅α και η θρησκεία της αφρο-Καραϊβικής, η vodoun (γνωστότερη ως βουντού), ση΅αίνει «αντλώ νερό». 

Για όλα αυτά χρειαζόταν ένα ορισ΅ένο περιβάλλον. Με τη ΅ετοίκηση των Ελλήνων ιατρών εκτός Ελλάδος, ΅ετοί-κησαν και οι λέξεις ΅ας. Ετσι, ambiente ιταλιστί ση΅αίνει περιβάλλον (> γαλλ. ambient > αγγλικά ambient, ο περικλείων, ο περιβάλλων κ.λπ.). Οπως οι ιατροί του Μαλεάτα Απόλλωνος της Επιδαύρου (> malato), οι ιερείς της φαρ΅ακεύτρας Μήδειας (> medici > Μεδίκοι) και οι α΅βούλιοι ιατροί θα πρέπει να τι΅ήθηκαν δεόντως στην Ιταλία (> αmbasciatore, πρέσβεις)...

 

Θεραπεία ΅ε ήχο-΅ουσική

Στην α΅βούλια ιατρική, ο ασθενής τραγουδούσε. Ηταν γνωστές οι ευεργετικές ιδιότητες του επαναλα΅βανό΅ενου ήχου-΅έλους, η επαναλα΅βανό΅ενη αρ΅ονία, ΅ελωδία, στον ίδιο τον ψάλλοντα

και ΅ετά, κατ’ επέκτασιν, στον ακροατή. Το ΅ουσικό αυτό φαινό΅ενο λέγεται «κύκλος».

Είναι κάτι που συνέβαινε στη Στοά της Ερ΅ιόνης (όπου ο ήχος/ηχώ επαναλα΅βανόταν τρις) και στην Επτάηχο Στοά της Ολυ΅πίας, όπου ο ήχος/ηχώ επαναλα΅βανόταν επτά φορές,Εάν ψάξου΅ε καλά ΅έσα στις λέξεις θα βρού΅ε ότι ο ασθενής τραγουδούσε ιά΅βους και διθυρά΅βους! Α΅φότεροι έχουν θρακική καταγωγή και σχέση. Εδώ φαίνεται να επενεργεί η Α΅βουλία Αθηνά για να (ε΅)πνεύσει τους ποιητάς και τους ΅ουσικούς.Ο ία΅βος είναι ένα ΅έτρο που εφηύρε η Ιά΅βη, θυγατέρα του Πανός και της νύ΅φης Ηχούς, γεννηθείσα στη Θράκη. 

Ancient Greek Art - Ancient Greek Sculpture

Αυτή έγινε η θεράπαινα της Μετανείρας, συζύγου του Ιπποθόωντος – ή του Κελεού, ΅εγάλως λατρευο΅ένη στην Ελευσίνα. Οταν η ∆ή΅ητρα, αναζητώντας την απαχθείσα κόρη της, έφθασε στην Ελευσίνα, η σεβαστή Μετάνειρα, χωρίς να γνωρίζει ποια είναι, την εκάλεσε στην οικία της και της ανέθεσε την ανατροφή του υιού της, ∆η΅οφώντος.

Η Θράσσα Ιά΅βη είδε την ξένη θλι΅΅ένη, την κάθισε σε ένα σκα΅νί και της τραγούδησε αστεϊσ΅ούς. Ετσι της προξένησε χαρά! Οταν ΅αθεύτηκε η θεϊκή φύση της φιλοξενου΅ένης, η είδηση διαδόθηκε αστραπιαία. Το τραγούδι της, αφού προξένησε θεϊκή ευφορία, αντιγράφηκε. Και προς τι΅ήν της το ΅έτρο ονο΅άσθηκε ια΅βικό!

Ετσι, το ια΅βικό ΅έτρο έ΅εινε χαρακτηριστικό αναγκαίο για κάθε χαρού΅ενο τραγούδι. Το ια΅βικό άσ΅α, λοιπόν, έγινε βασικό «συστατικό» των ελευσινίων ΅υστηρίων, συνοδευόταν από αυλό (ια΅βαυλέω ση΅αίνει συνοδεύω δι’ αυλού ια΅βικούς στίχους), ενώ και η ια΅βύκη (ίσως και η ΅εταγενέστερη σα΅βύκη) ήταν ένα ειδικό τρίγωνο ΅ουσικό όργανο, που θεωρούσαν το καταλληλότερο για τους χαρού΅ενους στίχους του ιά΅βου. 

Ο Αρκάς Φιλοποίμην

 

Η προέλευση του διθυρά΅βου

Ο (ακό΅η πιο αινιγ΅ατικός) διθύρα΅βος ήταν και επίθετο του ∆ιονύσου, άρα ένα άσ΅α απευθυνό΅ενο σε αυτόν και σχετιζό΅ενο ΅ε αυτόν. Αλλωστε ο διθύρα΅βος γράφηκε για να υμνήσει τον αγαπημένο

θεό, που ετράφη σε ένα «δίθυρο» σπήλαιο (στη Νύσσα). Η παραβολή αυτή μιλά για τις δύο θύρες από τις οποίες εισήλθε ο (Διθυραμβογενής) Διόνυσος (Ανθολ.) στη ζωή: α. Το γυναικείο αιδοίο (ελέγετο και άμβων), τη μήτρα (σπήλαιο), της Σεμέλης και β. το μηρό του Διός (μήτρα και μηρός έχουν την ίδια ρίζα).

Ο Διόνυσος, λοιπόν, γεννήθηκε δις («δις θύραζε βεβηκώς»). Οταν δε ελύθη το ράμμα στο μηρό του Διός, ίνα γεννηθεί ο Διόνυσος, ο Ζευς φώναζε «λύθι ράμμα, λύθι ράμμα!». Αυτή η λυθίραμμος βοή του Διός έγινε διθύραμβος, ένα μυστικό άσμα που τραγουδούσε το μυστικιστικό τρόπο με τον οποίο δισήλθε ο Διόνυσος στη ζωή! Αρα ήταν ένα τραγούδι που υμνούσε τη ζωή και το μαγικό τρόπο με τον οποίο αυτή συλλαμβάνεται και ενσαρκώνεται. Αυτό ήθελε έναν ιδιαίτερο προστάτη, μια μούσα με συγκεκριμένη αποστολή, κι αυτή ήταν η Διθυραμβοχώνη Μούσα, αυτή που έχυνε διθυράμβους.

Ο διθύραμβος ήταν μια ωδή «εξημμένης, ταραχώδους και μεγαλοστόμου εμπνεύσεως» με «υψηλό ενθουσιασμό και υπερβολικές λέξεις σε ένα ίδιον μέλος» και είχε λέξεις στομφώδεις («ουκ έστι διθύραμβος, οίχ’ ύδωρ πίνης» Επίχ.).

Η μελωδία του βασιζόταν στη φρυγία αρμονία. Ο πρώτος που έγραψε διθυράμβους ήταν ο σπουδαίος Αρίων, από τη Μέθυμνα. Αυτός που επέφερε τις περισσότερες καινοτομίες στο διθύραμβο ήταν ο Μελανιππίδης από τη Μήλο. Φαίνεται πως οι διθύραμβοι ήσαν μακροσκελείς ωδές, γι’ αυτό υπήρχαν και οι αμβολές/διαναβολές/αναβολές τους, που ήταν περιλήψεις αυτών (συνήθως η αρχή και το προοίμιον), για πιο πρακτικούς και χρηστικούς λόγους. Οι ποιητές των διθυράμβων ελέγοντο και κυκλιο-διδάσκαλοι ή ασματοκάμπτες.

Οι διθύραμβοι χορεύονταν κιόλας και μάλιστα κυκλικά (ήσαν κύκλιοι χοροί) γύρω από τους βωμούς. Αυτοί απετέλεσαν την αρχή του δράματος. Και όλα αυτά συνδέονται με το φαινόμενο της επαναλήψεως του ήχου (και της εικόνος), του κύκλου, για το οποίο μιλήσαμε προηγουμένως. Πρώτοι που έβαλαν χρώμα (χρωματική) στους διθυράμβους ήταν ο Δημόκρητος από τη Χίο και ο Θεοξενίδης από τη Σίφνο.

Έτσι, λοιπόν, ίαμβος και διθύραμβος ήταν τραγούδια που υμνούσαν τη ζωή, το χορό, το γλέντι, το κέφι. Ζωηροί και δυνατοί διονυσιακοί ρυθμοί, με ένταση, που έφερναν πανικό (εκ του Πανός). Τα θρακιώτικα παραδοσιακά τραγούδια και  οι χοροί αποτελούν σύγχρονες επιβιώσεις τους. 

Ζωγραφική σε αγγείο από την Λακωνία

Ο ρόλος του Διονύσου

 Αμφότερα υμνούσαν το θρίαμβο της ζωής! Ο θρίαμβος ήταν εορτή των πόλεων, που ετελείτο όταν ανθούσαν οι συκιές. Κατά την ελληνική παράδοση, τη συκιά την είχε βρει πρώτος ο Διόνυσος, ευλόγησε τους καρπούς της και τους προσέφερε στους ανθρώπους. (Γι’ αυτό αργότερα το δώρο του Διονύσου κατα-συκοφαντήθηκε τόσο από τους  μισούντες τη χαρά χριστιανούς.

Τόσο, που λένε πως ο Χριστός καταράστηκε το δένδρο της συκιάς!). Στην αρχαία εορτή του Θριά΅βου, λοιπόν, παιδιά περιέτρεχαν ΅ε σύκα και έπαιζαν ΅ε τα φύλλα συκής, τις θρίες, προσφέροντας τετρά΅ετρα ια΅βεία (δηλαδή τραγούδια γρα΅΅ένα σε ια΅βικό ΅έτρο – γιορτή ανάλογη ΅ε τα ση΅ερινά κάλαντα). Και αυτή η γιορτή ήταν υπέρ του ∆ιονύσου, ο οποίος ελέγετο γι’ αυτό και Θρία΅βος  ∆ιόνυσος, γιατί κάποτε ο θεός εποίησε ένα στέφανο συκής και «όντως εθριά΅βευσε»: Πέρασε από ΅έσα απ’ αυτόν!

Αλλοτε πάλι, ο ίδιος θεός «βγήκε»  για θήρα λεόντων και γύρισε έχοντας ζεύξει στο άρ΅α του λέοντες! Τον είπαν τότε και θηρία΅βο! Ε΅εινε, λοιπόν, παροι΅ιωδώς κάθε σπουδαία νίκη, αλλά και η επίδειξη νίκης και η πο΅πή της, να καλείται θρία΅βος (> λατ. triumphus κ.λπ.)!

Αυτά τα θαύ΅ατα (θα τα έλεγαν οι χριστιανοί), οι νίκες του ∆ιονύσου, κατά των κινδύνων, κατά του θανάτου, υπέρ της ζωής, δη΅οσιοποιήθηκαν γρήγορα στις πόλεις και τραγουδήθηκαν, υ΅νήθηκαν, χορεύτηκαν, γιορτάστηκαν. Γι’ αυτό και το ρή΅α θρια΅βεύω σή΅αινε και δη΅οσιεύω.

Ο κόσ΅ος αγάπησε και θαύ΅ασε τον ∆ιόνυσο. Ετσι, από το θρία΅βο του ∆ιονύσου δη΅ιουργήθηκε το θά΅βος, η έκπληξη (< θήπω = εκπλήσσο΅αι). Θαυ΅άζω ση΅αίνει  ΅ένω έκθα΅βος,  από τη θέα θά΅βους, θα΅πώνο΅αι... Και για να θαυ΅άσω, να δη΅ιουργήσω θά΅βο, θα΅πάδα, θα πρέπει να α΅βλύνω τα ΅άτια (> mat) ΅ου, να απελευθερωθώ από την πλάνη που ΅ου δη΅ιουργούν το αισθητήριο όργανο της οράσεως, ο οφθαλ΅ός, συνεργεία του εγκεφάλου... Η α΅βούλια ιατρική πρακτική δεν είχε ΅όνο στόχο την παράταση της ζωής, αλλά και τη θεραπεία από κάποια νοσή΅ατα, αφού α΅βρίζω ση΅αίνει θεραπεύω στα ιερά.

Οι ιερογρα΅΅ατείς, δε, των αρχαίων θεραπευτικών κέντρων κρατούσαν την α΅βρή, που ήταν ένα βιβλίο διά του οποίου έκριναν εάν ΅έλλει να ζήσει ή να πεθάνει ο ασθενής. Προφανώς, λοιπόν, η α΅βρής ήταν ένα βιβλίο στο οποίο ήταν καταγεγρα΅΅ένα όλα τα ιστορικά ιατρικά περιστατικά και συ΅βάντα και βάσει αυτού -και ΅ελετώντας τα συ΅πτώ΅ατα και την κλινική εικόνα του ασθενούς- έκριναν το ΅έλλον του.

 

Θεραπεία ΅ε διατροφή

Σε όλη αυτήν τη διαδικασία έπαιζε σπουδαίο ρόλο η τροφή/διατροφή του ασθενούς. Γι’ αυτό το πιο σπουδαίο ΅υστικό αυτής της δίαιτας το α΅βροτέει (κρύπτει) η παράδοση, όπως όλα τα ΅υστικά και τα ΅υστήρια. Και εκλήθη «α΅βρόσιος τροφή» και πιο απλά α΅βροσία, δηλαδή αθανασία.

Αυτή ήταν η τροφή των θεών («των θεών το βρώ΅α»), που ήταν «εν-νέα φορές πιο γλυκειά από το ΅έλι», σε συνδυασ΅ό ΅ε το πιοτό τους, που ήταν το νέκταρ. Η α΅βροσία ελέγετο και αβροσία, διότι δεν ήταν βρώση (δεν περιείχε σίτο) και, καθώς την ελά΅βαναν, δεν έπιναν «αίθοπα οίνο».

Οι θνητοί, οι βροτοί (αυτοί που ζουν χάριν του αί΅ατος), δεν ΅ετείχαν αυτής, εκτός εάν απολά΅βαναν της ευνοίας των θεών. Οι βροτοί δεν γνώριζαν τη γεύση της α΅βροσίας. Ηταν το επτασφράγιστο ΅υστικό των θεών!

Χάρη σε αυτήν οι θεοί είχαν το προνό΅ιο να είναι αθάνατοι, άφθαρτοι και να ανανεώνεται το αί΅α στις φλέβες τους. Τις ιδιότητες της α΅βροσίας διατηρούσε το αιθέριο έλαιο (ρευστό) του ιχώρος (Ο΅ηρος, «Ιλιάδα», Ε, 341, Σαπφώ). Είναι, δε, χαρακτηριστικό πως σε όλες τις ελληνογενείς γλώσσες η λέξις α΅βροσία παρα΅ένει α΅ετάφραστος (λατ. ambrosia κλπ.)!Η θεά της νεότητος και της ζωντάνιας Ηβη ήταν επιφορτισ΅ένη να προ΅ηθεύει νέκταρ και α΅βροσία στους θεούς. ’λλοτε πάλι την παρασκεύαζε η ∆ή΅ητρα.

Η τροφή αυτή δινόταν επιλεκτικά και σε υιούς θεών, δευτερεύουσες θεότητες (νύ΅φες κ.λπ.), αλλά και στους ίππους των θεών, οι οποίοι γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο ονο΅άζονταν α΅βροτόπωλοι και αποκτούσαν αθάνατη ισχύ (Ευριπίδης). Επίσης, η θεά της αυγής Ηώς έτρεφε τον εραστή της, Τιθωνό, ΅ε α΅βροσία για να τον κρατήσει αθάνατο.

Οι Χάριτες τραγουδούσαν και έθρεφαν ΅ε α΅βροσία το ΅ικρό Αρισταίο, ο οποίος εξαιτίας της τροφής αυτής ΅εγάλωσε ταχύτατα και κατέστη κι αυτός αθάνατος. Αυτός είναι που δίδαξε τη ΅ελισσοκο΅ία στους ανθρώπους. Οι Ευ΅ενίδες νύ΅φες ελέγοντο και Α΅βροσίες. Είχαν το άντρον τους στην Πύρνα, όπου συλλατρεύονταν ∆ή΅ητρα, Κόρη και ∆ιόνυσος.

Κάποτε ο ανοριοθέτητος Τάνταλος πήρε την α΅βροσία και το νέκταρ και τα έδωσε στους θνητούς. Και απαίτησε αθανασία από τον πατέρα του, ∆ία. Αντ’ αυτής, τι΅ωρήθηκε σε αιώνια πείνα και δίψα (πρόκειται για το περίφη΅ο «΅αρτύριον Ταντάλου»)...Aναφέρεται πως η τροφή α΅βροσία έρρεε από ΅ια πηγή στον Κήπο των Εσπερίδων, τον οποίο φυλούσαν οι Ατλαντίδες Νύ΅φες.

Οταν εγεννήθη ο Ζευς στο ∆ικταίον Αντρον της Κρήτης, ολόλευκα άγρια περιστέρια (οι Πλειάδες Νύ΅φες), συνοδεία αετού, επάγαιναν έως τον Κήπο των Εσπερίδων και του έφερναν α΅βροσία και νέκταρ, πετώντας πάνω από τις Πλαγκτές Πέτρες

 

Διόσκουροι. Οι προστάτες της Σπάρτης αγγείο με αφιέρωση προς αυτούς.

Η γιορτή της αμβροσίας

Για χάρη αυτής της θεϊκής τροφής, πολλές (κυρίως ιωνικές) πόλεις στην αρχαιότητα εόρταζαν τα Α΅βρόσια, στα οποία κύριος τι΅ώ΅ενος θεός ήταν ο ∆ιόνυσος-Βάκχος. Σε αυτά παρετίθεντο πολυτελή δείπνα.

Όσον αφορά το τυπικό της εορτής, ήταν παρό΅οιο ΅ε τα Λήναια (εορτή του τρύγου, που εορταζόταν περί τον νυν ΅ήνα Σεπτέ΅βριο). Τα Α΅βρόσια εορτάζονταν κατά το ΅ήνα Λήναιο.Τέλος, παραπάνω είδα΅ε και το κόχλασ΅α των νερών. Ο συνδυασ΅ός αμβροσίας και φωτιάς δεν παρατηρείται ΅όνον εδώ.

Θυ΅ίζουμε πως η θεά ∆ή΅ητρα  έτρεφε τον ∆η΅οφώντα ΅ε α΅βροσία και κάθε νύχτα τον έκαιγε πάνω από τη φωτιά για να τον καταστήσει αθάνατο!Οι θεοί αλείφονταν ΅ε ένα ΅ύρο, που το αποκαλούσαν ΅ε το ίδιο όνο΅α: Α΅βροσία. Και ευωδίαζαν α΅βροσία, ΅ια θαυ΅άσια οσ΅ή, γίνονταν δηλαδή α΅βροσίοδ΅οι (α΅βροσίοσ΅οι)/α΅βροσιώδεις. Εκτός από τη βρώση, και η επάλειψη ΅ε α΅βροσία, σε συνδυασ΅ό ΅ε φωτιά, προσέδιδε αθανασία. Ετσι απέκτησαν αθανασία ο Αχιλλεύς, ο ∆η΅οφών κ.ά.

Με τη ΅εταλα΅πάδευση της αρχαίας ελληνικής α΅βουλίας ιατρικής εκτός Ελλάδος, ανατολικά και δυτικά, ΅μεταλαμπαδεύθηκαν και οι λέξεις: στα αγγλικά ambergris ση΅αίνει ά΅παρον, δηλαδή αρω΅ατική ουσία, και στα τουρκικά amber ση΅αίνει ά΅παρη, ά΅πρα (άρω΅α).

Συ΅περαίνου΅ε, λοιπόν, πως η τροφή αυτή περιείχε, ανά΅εσα σε άλλα, ΅έλι και ελαιόλαδο, τα οποία και τρώγονται και πίνονται και αλείφονται, ΅ε εξίσου ευεργετικά αποτελέσ΅ατα!

Ο Ο΅ηρος στην Ιλιάδα του προδίδει ως συστατικό της α΅βροσίας (που ήταν, λέει, ένα ΅ίγ΅α ελαίου, ύδατος, ανθέων και καρπών) το λάδι -αφού το αναφέρει ως ένα των συστατικών της-, ΅ε την οποία έπλεναν (καθάριζαν) στους ναούς, τα ιερά σκεύη... Ο α΅βούλιος θνητός ισόθεος Κάστωρ και το καστορέλαιο ίσως να ΅ην είναι και τόσο άσχετα ΅ε το παραπάνω έλαιο.

Ετσι, η α΅βροσία χάριζε αθανασία, θεία δύνα΅η και σοφία στους θεούς. Τους έκανε ά΅βροτους, δηλαδή αθάνατους, άφθαρτους, θείους, ΅ε θεία φύση, θαυ΅άσιους, υψηλούς, γλυκείς, ανθηρούς, ευώδεις, ωραίους, λα΅προύς, ΅εγάλους, χαριτω΅ένους. Η Ηρα έπλενε το δέρ΅α της ΅ε α΅βροσία για να φαίνεται νέο και ωραίο. Αυτή είναι η εικόνα των θεών των Ελλήνων! Κα΅ία σχέση ΅ε την κακο΅οίρικη και ισχνή εικόνα των αγίων που επεκράτησε αργότερα. Επίσης, οι θεοί άλειφαν ΅ε α΅βροσία ακό΅η και τους νεκρούς τους.

Η θεραπεία των Α΅βουλίων Θεών ενεργοποιούσε και τις 5 αισθήσεις (όπως και στα Ασκληπιεία): Το αισθητήριο της οράσεως (διά του θά΅βου), της ακοής (διά των ΅ελωδιών, στίχων), της αφής (διά των κινήσεων), της γεύσεως (διά της α΅βροσίας και του νέκταρος), αλλά και της οσφρήσεως (διά του α΅βροσίου ΅ύρου Ο Ελλην τι΅ωρεί ακό΅η και το θεό του, εάν αυτός παραβεί τους όρκους του! ∆εν τον έχει στο απυρόβλητο.

Η τι΅ωρία του επίορκου θεού στα ύδατα της Στυγός ήταν δέκα χρόνια χωρίς α΅βροσία και νέκταρ! Και σαν να ΅ην έφθανε αυτό, τον απο΅όνωναν «ξέπνοο και άναυδο στο στρω΅ένο κλινάρι» (Ησίοδος, «Θεογονία»). Ασύλληπτα θέ΅ατα και πράγ΅ατα για άλλες θεολογίες... Αλλά στα ΅ετέπειτα χρόνια, όποιος ΅ιλούσε γι’ αυτά... α΅βροτούσε (α΅βροτείν = α΅αρτείν, ά΅βροτον

= ή΅αρτον)...Η τροφή συνδεόταν πάντα ά΅εσα ΅ε τη θεραπευτική ιατρική.

Ετσι κι εδώ. Α΅βροσία αναφέρεται και ένα ιατρικό αντιφθισικό φάρ΅ακο (Γαληνός) και ένα αντίδοτο κατά των δηλητηρίων. Ο Π. Αιγινήτης αναφέρει ΅ε αυτό το όνο΅α (α΅βροσία) και ένα αντιπυρετικό έ΅πλαστρο! Με την πάροδο των χιλιετιών, ΅ε την ελληνική ΅υθική λέξη «α΅βροσία» κάθε άνθρωπος πάνω στον πλανήτη Γη -και πρωτίστως ο Ελλην- εννοεί κάθε θεσπέσια τροφή...

 

Η α΅βούλια ιατρική εκτός Ελλάδος

Οι Λατίνοι και οι Ιταλοί πήραν την ιατρική τέχνη και ορολογία από τους Ελληνες. Συγκεκρι΅ένα από το Ασκληπιείον της Επιδαύρου και από το Α΅βουλείον της Λακωνίας. Η ια΅ατική των Α΅βουλίων Θεών διά των αποικιών των Λακεδαι΅ονίων ΅ετώκησε και στην Ιταλία.

Γι’ αυτό οι Ιταλοί αποκαλούν το ιατρείο, ambulatorio, το φορείο ια΅ατικών χυ΅ών (ορών, υγρών), το ασθενοφόρο ambulanza (> αγγλ. ambulance) κ.λπ. Επίσης, το γνωστό ιατρικό σκεύασ΅α «α΅πούλα» έλκει την ονο΅ασία του εκ των ια΅ατικών Α΅βουλίων Θεών της αρχαίας Ελλάδος, καθότι, όπως είπα, το κυρίως παρεχό΅ενο «φάρ΅ακο» ήταν υγρό.

Και αφού η α΅βουλή έχει σχέση (και) ΅ε τη βολή, η λέξις εμβολή/εμβόλιο δεν είναι εντελώς άσχετη... Ανακεφαλαιώνοντας: Η θεραπεία των Αμβουλίων Θεών ενεργοποιούσε και τις 5 αισθήσεις (όπως και στα Ασκληπι-εία): Το αισθητήριο της οράσεως (διά του θάμβου), της ακοής (διά των μελωδιών, στίχων), της αφής (διά των κινήσεων), της γεύσεως (διά της αμβροσίας και του νέκταρος), αλλά και της οσφρήσεως (διά του αμβροσίου μύρου).

Οι Ιταλοί αποκαλούν το ιατρείο ambulatorio, το φορείο ιαματικών χυμών (ορών, υγρών), το ασθενοφόρο ambulanza (> αγγλ.ambulance) κ.λπ. Επίσης, το γνωστό ιατρικό σκεύασμα «αμπούλα» έλκει την ονομασία του εκ των ιαματικών Αμβουλίων Θεών της αρχαίας Ελλάδος. Και αφού η αμβουλή έχει σχέση (και) με τη βολή, η λέξις εμβολή / εμβόλιο δεν είναι εντελώς άσχετη...

’γαλμα γυναίκας με πόνος στο στομάχι (;) Σπάρτη Μαγούλα  550-525 π.Χ. ’ρχ Μουσείο Σπάρτης  

Αμβροσία και αμβροσία στη Μυθολογία

Στο μυθολογικό υπόβαθρο όλης αυτής της ιστορίας, η Αμβροσία είχε πατέρα τον Ατλαντα και μητέρα την Πλωόνη/Πλειόνη/Πληιόνη ή την Αίθρα. Ή εναλλακτικά τον Υαντα και τη Βοιωτία. Ετσι λογιζόταν μία των Υάδων (= βροχών), των τροφών του Διονύσου, αυτών που τον ανέθρεψαν με μέλι. (Γι’ αυτό και βασικό συστατικό της αμβροσίας τροφής θεωρείται το μέλι).

Κάποτε ο βασιλεύς των Ηδωνών Θρακών, Λυκούργος, κυνήγησε τον Διόνυσο και τις παραμάνες του. Η Αμβροσία, για να γλιτώσει, μεταμορφώθηκε σε κλήμα αμπελιού. Με το κοτσάνι της ακινητοποίησε τον Λυκούργο, που έπεσε έρμαιο των Βακχισσών, οι οποίες τον μαστίγωσαν. Αυτός όμως αρνήθηκε να παραδοθεί.

Επενέβη η Ηρα και τον ελευθέρωσε, αλλά ο Ζευς τον τιμώρησε με απώλεια της οράσεως – ό,τι μπορεί να συμβεί σε όποιον πιει πρωτορράκι! («Αμβλούνται γαρ οι οφθαλμοί της πρωτοτόμου αμπέλου» - Θεόφραστος) Είτα η Αμβροσία έγινε αστέρι (ένας ακόμη καταστερισμός).

Η θεά της νεότητος και της ζωντάνιας Ηβη ήταν επιφορτισ΅ένη να προ΅ηθεύει νέκταρ και α΅βροσία στους θεούς. Αλλοτε πάλι την παρασκεύαζε η ∆ή΅ητρα. Η τροφή αυτή δινόταν επιλεκτικά και σε υιούς θεών, δευτερεύουσες θεότητες (Νύ΅φες κ.λπ.), αλλά και στους ίππους των θεών, οι οποίοι γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο ονο΅άζονταν α΅βροτόπωλοι και αποκτούσαν αθάνατη ισχύ.Αναφέρεται ακόμη πως η τροφή  αμβροσία έρρεε από μια πηγή στον Κήπο των Εσπερίδων, τον οποίο φυλούσαν οι Ατλαντίδες Νύ΅φες.

Οταν εγεννήθη ο Ζευς στο ∆ικταίον Αντρον της Κρήτης, ολόλευκα άγρια περιστέρια (οι Πλειάδες Νύ΅φες), συνοδεία αετού, επάγαιναν έως τον Κήπο των Εσπερίδων και του έφερναν α΅βροσία και νέκταρ, πετώντας πάνω από τις Πλαγκτές Πέτρες.

Συ΅πληρω΅ατικά, οι Μέλισσες Νύ΅φες, Αδράστεια και Ιδη, τον διέτρεφαν ΅ε βασιλικό πολτό, ΅έλι και κατσικίσιο γάλα από την επιστρατευ΅ένη γι’ αυτό αίγα Α΅άλθεια! Οι θνητοί πολλές φορές ΅πήκαν σε πειρασ΅ό να ληστέψουν αυτές τις θεϊκές τροφές.

Κάποτε τέσσερις Κρητικοί βοσκοί (Λάιος, Κέρβερος, Αιγωλιός και Κελεός) εισέβαλαν στο ∆ικταίον Αντρον, στο οποίο απαγορευόταν η είσοδος σε θνητούς, αλλά και θεούς, για να κλέψουν αυτό το ΅έλι των ιερών ΅ελισσών, ΅ε το οποίο ανετράφη ο Ζευς.

Παρόλο που το άντρον φυλούσε ένας χρυσός σκύλος, τα κατάφεραν και εισέ-βαλαν. Για το φόβο τι΅ωρίας είχαν ντυθεί ΅ε χάλκινες αρ΅ατωσιές.Στο νυ΅φώνα βρήκαν και τα ΅ατω΅ένα ΅ε το αί΅α της Ρέας σπάργανα του ∆ιός και τα πήραν κι αυτά. Και τότε α΅έσως οι χάλκινες πανοπλίες τους... έλιωσαν! (Ο΅ηρος, «Οδύσσεια» Η, 62).

 

Το πιοτό των Α΅βουλίων

Μαζί ΅ε την α΅βροσία τροφή θα ήταν απαραίτητο και ένα ανάλογο ποτό. Αυτό δεν ΅αρτυράται επώνυ΅α, αλλά διά ΅έσου του... ΅έσου ΅ε το οποίο παρασκευζόταν: Πρόκειται για τον ά΅βυξ/ά΅βιξ. Αυτό ήταν ένα ποτήρι, ξυλοπινάκιο, ιδιαίτερα χύτρα ΅ε γυριστή περιφέρεια ή σκέπασ΅α (το έλεγαν και ά΅βη ή/και ά΅βωνα, επειδή α΅βλύνει = αφαιρεί την οξύτητα), ένα αγγείο «διά του οποίου εξέρχονται τα πνεύ΅ατα» (και ΅ε την προσθήκη του υγρού «λ» ελέγετο και λα΅βίκος – νυν λα΅πίκος).

Κι εδώ επε΅βαίνει και ο... τέταρτος της  Αγίας Τριάδος των Λακώνων: ∆εν είναι τυχαίο πως ένας των Α΅βουλίων Θεών ήταν ο αθάνατος Πολυδεύκης, ο φέρων, ο έχων πολύ δεύκος/γλεύκος (= οίνος γλυκύς και αγλαυκής, ΅ούστος).

Εκ τούτου συνάγεται πως η ιστορία αυτή συ΅βαίνει, αφού το α΅πέλι και η οινοποίηση ήταν γνωστά στους Ελληνες, δηλαδή περίπου 6.000-8.000 χρόνια πριν από σή΅ερα, ΅ε τα ση΅ερινά δεδο΅ένα... Στη Θεράπνη, δε, υπήρχε και πηγή ΅ε το όνο΅ά του, προφανώς ια΅ατική, η Πολυδεύκειος.

Οι υιοί του Πολυδεύκους (΅ε ΅ητέρα τη Φοίβη), Μνασίνος και Μνησίλεως,σχετίζονται ΅ε την καλή ΅νή΅η... Αυτό ση΅αίνει πως ο «πολυδεύκης» είναι ισχυρό αντιγηραντικό και βελτιωτικό της ΅νή΅ης...

Ενώ από τους ά΅βυκες–αποστακτήρες (έκτοτε έως και σή΅ερα) όλοι οι Έλληνες παράγουν τσίπουρα, τσικουδιές, ρακές και ρακό΅ελα...Με την πάροδο των χιλιετιών, ΅ε την ελληνική ΅υθική λέξη «νέκταρ», κάθε άνθρωπος πάνω στον πλανήτη Γη -όπως τον εδίδαξε ο Ελλην- εννοεί κάθε ασύγκριτα υπέροχο ποτό... 

ΤΕΛΟΣ

 

 

ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ

Γιώργος Λεκάκης - Theseus Aegean

ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ

 

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock