πίσω

ΚΡΗΤΗ -ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ

 

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΒΑΘΥΠΕΤΡΟ

Το Βαθύπετρο βρίσκεται στην περιοχή Πίσω Λιβάδια περίπου 4 χλμ νότια από τις Αρχάνες, 20 χλμ από το Ηράκλειο Κρήτης. Πρόκειται για μινωική έπαυλη που ανακαλύφθηκε το 1949 από τον Σπ. Μαρινάτο. Ένα μικρό διώροφο μινωικό ανάκτορο με κεντρική και δυτική αυλή, με εξωτερικούς χώρους από λαξευμένες πέτρες, ένα μικρό ιερό, αποθήκη και στοές, πιθανότατα πολυτελής κατοικία της εποχής για κάποιο επίσημο πρόσωπο. Χτίστηκε περίπου το 1550 π.Χ. αλλά αργότερα καταστράφηκε μάλλον από σεισμό. Το 1450 π.Χ. χρησιμοποιήθηκε ξανά ως αγροτική κατοικία. Είναι άξιο να σημειώσουμε ότι σε μια από τις πτέρυγές του ανακαλύφθηκε πιεστήριο σταφυλιών και στην αυλή του μια εγκατάσταση ελαιοτριβείου! Επίσης βρέθηκαν εργαστήρια αγγειοπλαστικής

 

 


ΜΕ ΤΟΝ ΚΕΡΣΟΡΑ ΚΛΙΚ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΓΙΑ  ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΜΕΓΕΘΟΣ

Άποψη του ανατολικού τμήματος της περιοχής με το περίγραμμα της τριμερούς ιερού στο κάτω μέρος της εικόνας.

 Το Βαθύπετρο βρίσκεται περίπου πέντε χιλιόμετρα νότια των Αρχανών, στους πρόποδες του στο νότιο άκρο του όρους Γιούχτας στην Κεντρική Κρήτη και πιθανότατα στην μινωική διαδρομή από την Κνωσό προς την πεδιάδα της Μεσαράς στα νότια του νησιού. Ο χώρος ανασκάφηκε από τον Σ. Μαρινάτο 1949 - 53 και ξανά το 1955-6. Από τότε που έγιναν εργασίες παλιότερα στον χώρο  ανακατασκευάστηκε και τροποποιήθηκε, γεγονός που καθιστά δύσκολο για τους αρχαιολόγους να τοποθετήσουν μαζί την αρχική δομή των κτιρίων στην περιοχή. Το συγκρότημα Βαθύπετρου κτίστηκε γύρω στο 1580 π.Χ. στην αρχή της υστερομινωικής ΙΑ περιόδου και καταστράφηκε γύρω στο 1550 π.Χ., ίσως από σεισμό. Το νότιο τμήμα του κτιρίου, το οποίο περιλαμβάνει ένα πατητήρι, ξαναχτίστηκε ως αγροικία και βιομηχανικό κέντρο, μετά την καταστροφή π.Χ. 1550 και τελικά καταστράφηκε γύρω στο 1470 π.Χ..

Το συγκρότημα Βαθύπετρου δεν είναι ένα απομονωμένο, μέρος με ανεξάρτητη δομή αλλά  αποτελεί κομμάτι  ενός μικρού οικισμού που εκτείνεται πάνω σε τρεις λόφους. Δυστυχώς η αμπελοκαλλιέργεια έχει καταστρέψει τα ερείπια γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο. Ωστόσο, είναι πιθανό ότι το συγκρότημα ήταν το πιο σημαντικό κτίριο της μινωικής τοποθεσίας δεδομένου ότι αυτό είναι το μόνο μέρος όπου τοιχοποιία από πελεκητές πέτρες έχει βρεθεί στην περιοχή. Σύμφωνα με τον Driessen και τον  Σακελλαράκη, πρόκειται στην ουσία για δύο κτίρια στην περιοχή που βρίσκονται ανατολικά και δυτικά σε ένα στενό διάδρομο. Και τα δύο κτίρια είναι προσανατολισμένα με σχέση Βορρά-Νότου, η οποία οδήγησε Μαρινάτο να πιστεύουν ότι το κτίριο σχεδιάστηκε ως ένα παλάτι. 

Το πατητήρι

Δεν είναι γνωστό εάν το ανατολικό και το δυτικό  κτήριο κατασκευάστηκαν ταυτόχρονα. Αλλά δεδομένου ότι οι τεχνικές κατασκευής και υλικών ήταν διαφορετικές στις δύο περιπτώσεις, αυτό σημαίνει ότι μπορεί να έχουν χτιστεί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές με το ανατολικό  κτίριο να αντιπροσωπεύει μια δεύτερη φάση, που χρονολογείται από την Υστερομινωική ΙΒ.

Το αρχικό κτίριο δυτικά ήταν μια μεσαίου μεγέθους κατασκευή με πελεκητές πέτρες ως  δομή παρόμοιο με, το  Νίρου Χάνι ή της Μύρτος-Πύργου. Περιελάμβανε μια σειρά με χαρακτηριστικά ανακτορικού τύπου συμπεριλαμβανομένου του προσανατολισμού, με στοές, μια δυτική πρόσοψη, αίθουσες με φωταγωγούς , μια πιθανή δεξαμενή καθαρμών, μια κρύπτη πυλώνα, καθώς και μια αυλή. Το πατητήρι μετέπειτα εποχής δεν βρέθηκε στο χώρο  που θα έπρεπε να ήταν δηλαδή στην κρύπτη του πυλώνα.

Ο Driessen και ο Σακελλαράκης στηρίζουν την άποψη ότι είναι ένα τριμερές ιερό, που προσδιορίζεται και  από τον Μαρινάτο, κτίστηκε στη θέση κατά την πρώτη φάση του κτιρίου, αλλά αυτό παραμένει ένα αμφιλεγόμενο σημείο, επειδή πολλοί εξέχοντες αρχαιολόγοι δεν συμφωνούν ότι υπάρχουν αποδείξεις για ένα τριμερές ιερό . Αν είναι στην πραγματικότητα ένα τριμερές ιερό, είναι το μόνο αληθινό αρχιτεκτονικό παράδειγμα μιας τέτοιας κατασκευής με  λάρνακα η οποία είναι γνωστή σε εμάς μόνο από τοιχογραφίες. Διαπιστώθηκε ότι υπάρχει  ευθυγράμμιση της βόρειας κόγχης του τριμερούς ιερού με τις ισημερίες του φθινόπωρου και της  άνοιξης .Αυτό δείχνει κάποια σχέση μεταξύ της θρησκευτικής τελετουργίας και της γεωργίας. 

Ένας σεισμός διέκοψε την αρχική κατασκευή. Απόδειξη γι 'αυτό φαίνεται με τη χρήση των δομικών στοιχείων σε χώρους άλλους από εκείνους για τους οποίους αρχικά προοριζόταν και  χρησιμοποιήθηκαν  και να επιδιορθωθεί κάποιος από τους επάνω στους τοίχους. Κατά τη δεύτερη φάση της κατασκευής  το τριμερές ιερό δέθηκε δομικά  σε τοίχο τεμένους που έκλεισε την  πρόσβαση στο ιερό από τα δυτικά. Τα κατώτατα δομικά όρια δημιουργήθηκαν στο δυτικό κτίριο και θεωρείται ότι αυτά πρέπει να έχουν δημιουργηθεί κατά τη δεύτερη φάση. Δεδομένου ότι μοιάζουν με τα κατώτατα όρια στο ανατολικό κτίριο αυτό είναι επιχείρημα για μια μεταγενέστερη ημερομηνία κατασκευής για το κτίριο αυτό. Τρεις τομείς που περιλαμβάνουν ελαιοτριβεία και ένας μεγάλος αριθμός από πίθους βρέθηκαν επίσης. Υπήρξε επίσης ένα καμίνι ενός αγγειοπλάστη στην περιοχή. Μια λεπτή πολύ καλά  πλακοστρωμένη περιοχή χρησιμοποιήθηκε για την αποθήκευση και την παραγωγή κρασιού άλλα και προϊόντων κλωστοϋφαντουργίας. Το πατητήρι μπορεί ακόμα κάποιος να το δει. Πολλά πήλινα υφαντικά βάρη βρέθηκαν επίσης. Αυτό δίνει μια αρκετά σαφή ένδειξη της βασικής οικονομικής δραστηριότητας που πραγματοποιείται  από τους κατοίκους του σπιτιού .Ο  Castleden δείχνει ότι το αρχικό κτίριο μπορεί να ξεκίνησε σαν ένας ναός ή ένα θρησκευτικό κέντρο και  αλλάζει μόνο, μετά την πρώτη καταστροφή. Ο Driessen και ο Σακελλαράκης έχουν εξετάσει τα περίπλοκο Βαθύπετρο ως το κεντρικό κτίριο του μεγάλου χωριού. Στη φάση του πρώτης λειτουργίας οι εργασίες που  περιλαμβάνονται εδώ είναι διοικητικές, τελετουργικές, επίσης για  κατοικίες αλλά  και για  αποθήκευση. Στη δεύτερη φάση του αφιερώθηκε στην εγχώρια γεωργική και βιομηχανική παραγωγή. 

Το ελαιοτριβείο

Ο Sinclair Hood πρότεινε ότι θα μπορούσε να είναι η θερινή κατοικία του βασιλιά των Αρχανών. Κατοικίες θερινές για τους βασιλιάδες έχουν προταθεί σε διάφορα σημεία, περιλαμβανομένων της Αγίας Τριάδας του βασιλιά της Φαιστού και των Αρχανών του βασιλιά της Κνωσού, αν και η ιδέα φαίνεται να απομακρύνεται  τώρα τελευταία. Ωστόσο, το Βαθύπετρο μπορεί να ήταν απλά ένα αρχοντικό με ιερό.. 

 

 

 

 

 


Τα ανατολικά δωμάτια κτίριο 57-62 από την Ανατολή


Ανατολή- δωμάτια του ξενώνα, 50, 51, 53 και 54 από τη Δύση


Δεξαμενή καθαρμών, δωμάτια 16 και 17


Δωμάτιο 11


Δωμάτιο 3 με αίθουσα 11 στο παρασκήνιο


για την  περιγραφή του ορισμένοι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι είναι ένα τριμερές ιερό


Τα δωμάτια 24 και 25


Πυλώνας κρύπτη

 

 

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΖΩΜΙΝΘΟΣ

 Η ανασκαφή στη Ζώμινθο δεν έχει δημοσιευθεί και έτσι πληροφορίες για την περιοχή είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Η Ζώμινθος βρίσκεται ψηλά στους πρόποδες του Ψηλορείτη, σε μια πολύ απομονωμένη περιοχή, που φιλοξενεί κυρίως αιγοπρόβατα . Αυτό είναι ό, τι έχω καταφέρει να βρώ….. 

Στην  Ζώμινθο, στον Μινωικό δρόμο μέχρι το Ιδαίο Αντρο (Σπήλαιο), ένα τεράστιο κτίριο έχει εν μέρει ανασκαφεί που μπορεί να έχει λειτουργήσει  σαν  ένα ξενοδοχείο για τους επισκέπτες ... Από τον Τύλισο, ένας  Μινωικός  δρόμος  θα οδηγούσε μέσα στο φαράγγι από τις πλαγιές του ορεινού όγκου Ίδη  μέχρι τον Σκλαβόκαμπο και τελικά μέχρι και τη Ζώμινθο και το Ιδαιο Αντρο ... Η τοιχοποιία αποτελεί το υλικό που έχουν κατασκευαστεί οι τοίχοι στη Ζώμινθο επίσης έχει και παράθυρα. Ο χώρος  δεν καταστράφηκε από την πυρκαγιά, και η περίοδος της κύριας κατασκευής φαίνεται να είναι η  νεοανακτορική. " John Younger 

Σύμφωνα με τον Αντώνη Βασιλάκη, στο βιβλίο οδηγό του στην Κρήτη, το όνομα Ζώμινθος είναι «προελληνικό». Η περιοχή είναι 1200 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και ανακαλύφθηκε το 1982. Από το 1986 ανασκαφές έφεραν στο φως ένα σημαντικό -νεοανακτορικής ΙΑ -κτίριο LM. Μια πόρτα και δύο παράθυρα στο βόρειο μέτωπο είναι από τα καλύτερα διατηρημένα στη Μινωική Κρήτη.  Το κτίριο είναι τοσο καλά διατηρημένο που μερικά από τα τοιχία  στέκονται ακόμα σε ύψος 2,5 μέτρα. Το κτίριο είχε δύο ορόφους και καταστράφηκε από σεισμό, ακολουθούμενος από μια πυρκαγιά που έκαψε το δάπεδο, και την οροφή του κτιρίου. Η κεντρική δομή του ήταν περίπου 600 τετραγωνικά μέτρα και μερικά από τα τείχη ήταν καλυμμένα με λευκό γύψο. Από τα δεκαέξι δωμάτια που θεωρήθηκε ότι το κτίριο είχε, μόνο ένα έχει πλήρως ανασκαφεί. Βρέθηκαν  σε αυτό το δωμάτιο διάφορα  αντικείμενα  , σε αυτά περιλαμβάνονται κεραμικός τροχός, μια δεξαμενή νερού που χρησίμευε για την επεξεργασία του  πηλού, είναι δε αυτά που δείχνουν ότι η αίθουσα ήταν ένα εργαστήριο αγγειοπλάστη.

Η περιοχή φαίνεται να αποτελείται από τρεις βασικούς τομείς. Πρώτα από όλα υπάρχει το κεντρικό κτίριο, που εμφανίζεται εδώ στις φωτογραφίες 1-5. Μια παρακείμενη περιοχή φαίνεται στις φωτογραφίες 10 και 11. Ένας εντελώς ξεχωριστός χώρος παρουσιάζεται στις φωτογραφίες 6-9.

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΕΡΑΜΙΚΗΣ.

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ  

Η Ζώμινθος είναι σημαντικός αρχαιολογικός χώρος, ένας ακμαίος μινωικός οικισμός (1900-1400 π.Χ.) που βρίσκεται στον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη στην Κρήτη.

Η Ζώμινθος ανασκάπτεται τα τελευταία 5 χρόνια από τον αρχαιολόγο Γιάννη Σακελλαράκη, και σύμφωνα με τον ίδιο, η ανασκαφή προβλέπεται να διαρκέσει πολλά χρόνια ακόμα και να φέρει στο φως σπουδαία ευρήματα που θα εμπλουτίσουν σημαντικά τη γνώση μας για τον μινωικό κόσμο.

 

ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΤΟΙΧΟΣ  ΔΕΞΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΠΗΓΗ

ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΔΩΜΑΤΙΟ -ΔΕΞΙΑ  ΑΝΟΙΓΜΑ ΠΟΡΤΑΣ ΕΙΣΟΔΟΥ

ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΖΩΜΙΝΘΟΣ

Η Ζώμινθος βρίσκεται στην οροσειρά της Ίδης, στο όρος Ψηλορείτη στο κέντρο της Κρήτης. Δεσπόζει στο ομώνυμο οροπέδιο της Ζωμίνθου σε υψόμετρο 1187 μ., 7.5 χλμ. δυτικά από τα Ανώγεια στο δρόμο προς το οροπέδιο της Νίδας.

Στα μινωικά χρόνια από τη Ζώμινθο περνούσε ο ιερός δρόμος που ξεκινούσε από το ανάκτορο της Κνωσού και κατέληγε στο ιερό σπήλαιο Ιδαίο Άντρο.

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΑΚΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΗ ΖΩΜΙΝΘΟ

Η Ζώμινθος είναι μία σπουδαία ανακάλυψη του κ. Γιάννη Σακελλαράκη, που οδηγήθηκε εκεί, ακολουθώντας το αλάθητο ένστικτο ενός έμπειρου αρχαιολόγου με πλούσιο ανασκαφικό έργο στο ιστορικό του, όταν άκουσε από έναν ντόπιο το τοπωνύμιο Ζώμινθος.

Το καλοκαίρι του 1982 ο καθηγητής Αρχαιολογίας Γιάννης Σακελλαράκης με τη σύντροφο του στις ανασκαφές και στη ζωή Έφη Σαπουνά Σακελλαράκη ξεκίνησαν μια συστηματική ανασκαφή στο Ιδαίο Αντρο, το ιερό σπήλαιο του Ψηλορείτη, λίγα χιλιόμετρα απόσταση από τη Ζώμινθο.

Εκεί για πρώτη φορά άκουσε το όνομα Ζώμινθος από ένα βοσκό που του εξηγούσε πού έβοσκε τα ζώα του. Η κατάληξη –ινθος δηλώνει ότι το όνομα Ζώμινθος είναι προελληνικό κάτι που δεν άφησε αδιάφορο τον ανήσυχο αρχαιολόγο, που κατάλαβε αμέσως ότι είχε κάνει μία σημαντική ανακάλυψη.

Το ίδιο καλοκαίρι (31 Αυγούστου 1982) επισκέφτηκε την περιοχή, όπου με το έμπειρο μάτι του μπόρεσε να διαγνώσει ότι όντως η Ζώμινθος είναι ένας χώρος που δεν αγγίχτηκε από τον άνθρωπο τα τελευταία 1500 χρόνια και κρύβει σπουδαίες πληροφορίες για το απώτερο μινωικό παρελθόν.

Οι πρώτες ανασκαφές στη Ζώμινθο αν και μικρής κλίμακας έγιναν από το 1983 μέχρι το 1990 από τον Γιάννη και την Εφη Σακελλαράκη.

Το 2004 η ανασκαφή ξεκίνησε ξανά και συνεχίζεται αδιάκοπα μέχρι σήμερα. Η ανασκαφή έχει ενταχθεί σε 5ετές πρόγραμμα επιστημονικής έρευνας υπό την αιγίδα της Αρχαιολογικής Εταιρίας και του Ινστιτούτου κλασικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Χαιδελβέργης, πάντα με την ενεργή βοήθεια του Δήμου Ανωγείων.

Επικεφαλής της ανασκαφής είναι ο Γιάννης Σακελλαράκης και συνεργάτες του ο καθηγητής προϊστορικής αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Χαιδελβέργης Διαμαντής Παναγιωτόπουλος και η επίτιμη έφορος αρχαιοτήτων Έφη Σαπουνά Σακελλαράκη.

Ο επικεφαλής των ανασκαφών έχει μελετήσει ένα σχέδιο εκπόνησης εργασιών με τις πιο επιστημονικές και σύγχρονες μεθόδους, ώστε η ανασκαφή να γίνει σωστά ακόμα κι αν χρειαστούν πολλά χρόνια για να ολοκληρωθεί.

Στο επιτελείο της ανασκαφής στη Ζώμινθο εργάζονται επιστήμονες από διαφορετικές χώρες (Ελλάδα, Γερμανία, Ουγγαρία, Βρετανία) που εξειδικεύονται σε διάφορους τομείς. Αρχαιολόγοι, τοπογράφοι, παλαιογεωγράφοι, αρχαιοζωολόγοι και αρχαιοβοτανολόγοι συνεργάζονται με σκοπό να μελετηθεί η Ζώμινθος όχι μόνο αρχαιολογικά αλλά και σε ό,τι αφορά το περιβάλλον (φυτά και ζώα), όπως επίσης και τη γεωλογική εξέλιξη της περιοχής. Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας θα δώσει πλήρη εικόνα της μινωικής φύσης στη Ζώμινθο.

 

 

ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΣΤΗ ΖΩΜΙΝΘΟ

Στη Ζώμινθο υπάρχει ένα νεοανακτορικό (περίπου 1600 π.Χ.) κτιριακό συγκρότημα με έντονα στοιχεία ανακτορικής αρχιτεκτονικής και μέγεθος τεράστιο για την εποχή του.

Πρόκειται προφανώς για το διοικητικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής, που καταστράφηκε μαζί με τον γύρω οικισμό περίπου στα 1.400 π.Χ. από μεγάλο σεισμό και δεν ξανακατοικήθηκε από τότε.

Το κεντρικό κτίριο, με ανακτορικό προσανατολισμό Βορρά- Νότο, καλύπτει μία έκταση περίπου 1600 τμ. και δεσπόζει στη δυτική πλαγιά του λόφου ελέγχοντας ολόκληρο το οροπέδιο.

Διαθέτει επιβλητικές οδοντοτές προσόψεις χτισμένες από μεγάλα κομμάτια επεξεργασμένης ντόπιας πέτρας και οι τοίχοι του που σώζονται σε ύψος μέχρι και 3μ. ήταν επιχρισμένοι με πηλό για μόνωση και ήταν διακοσμημένοι με τοιχογραφίες.

Αυτό το κτίριο με τα πολλά δωμάτια είχε τουλάχιστον 2 με 3 ορόφους που με τον σεισμό (περίπου 1400 π.Χ.) ισοπεδώθηκαν και σήμερα βλέπουμε μόνο το ισόγειο.

Στα βορειοδυτικό τμήμα του κεντρικού κτιρίου βρέθηκε εργαστήρι με κλίβανο και περισσότερα από 150 πήλινα αντικείμενα καθημερινής χρήσης.

Στην Ζώμινθο βρέθηκαν επίσης πολλά σημαντικά αντικείμενα χρηστικά και τελετουργικά από πολύτιμα και σπάνια υλικά, όπως η ορεία κρύσταλλος που οι Μινωίτες πίστευαν ότι είχε μαγικές ιδιότητες.

 
Η Ζώμινθος καλυμμένη από ομίχλη

Η προσεγμένη ισχυρή κατασκευή των κτιρίων στη Ζώμινθο, όπως επίσης και τα σπουδαία ευρήματα από την ανασκαφή (ίχνη από τοιχογραφίες, λεπτεπίλεπτα ζωγραφισμένα αγγεία από πολύτιμα υλικά, κοσμήματα και πλήθος άλλων ευρημάτων) υποδηλώνουν μία μινωική πολιτεία, δηλαδή ένα βιοτεχνικό, θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο με υψηλή αισθητική, χτισμένη σε στρατηγικό σημείο για τον έλεγχο της περιοχής, ιδιαίτερα οργανωμένη και απόλυτα προσαρμοσμένη στις αντίξοες συνθήκες των Κρητικών βουνών.

Να σημειωθεί ότι το μεγάλο υψόμετρο (1100 μέτρα περίπου) με τα χιόνια και το κρύο το χειμώνα δεν αποτέλεσε τροχοπέδη για την μόνιμη κατοίκηση, άρα μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι Μινωίτες στη Ζώμινθο είχαν την τεχνολογία για να επιβιώσουν στις συνθήκες πολύ πιο αντίξοες από αυτές στα παράλια της Κρήτης.

Η ιδιαιτερότητα της Ζωμίνθου έχει να κάνει με το ότι πρόκειται για μινωική πόλη στα βουνά, γεγονός αναπάντεχο καθώς είναι ο μοναδικός μέχρι στιγμής ανασκαμμένος ορεινός μινωικός οικισμός και μάλιστα τόσο ακμαίος.

Άραγε γιατί να δημιουργηθεί μια μεγάλη πόλη πάνω στα Κρητικά βουνά;

Η Ζώμινθος βρίσκεται πάνω στο δρόμο προς το ιδιαίτερα σημαντικό ιερό σπήλαιο Ιδαίο Αντρο και απέχει ελάχιστα χιλιόμετρα από αυτό, άρα η πόλη αφενός εξυπηρετούσε σαν ταξιδιωτικός σταθμός αλλά και σαν θρησκευτικό κέντρο.

Η Ζώμινθος βρίσκεται σε θέση ικανή να ελέγχει τους κύριους δρόμους διακίνησης αγαθών από και προς την ευρύτερη περιοχή, άρα είχε το ρόλο ενός οικονομικού κέντρου στον πλούσιο Ψηλορείτη.

Στη Ζώμινθο γίνονταν η συλλογή των προϊόντων από τις πλαγιές του Ψηλορείτη (γεωργικά, κτηνοτροφικά προϊόντα και ξυλεία), που στη συνέχεια επεξεργάζονταν πριν καταλήξουν σε άλλα μινωικά κέντρα ή στα αμπάρια μινωικών πλοίων για εξαγωγή.

Ένα εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο η Ζώμινθος, λειτουργούσε αυτόνομα ή κάτω από την κεντρική εξουσία ενός από τα μεγάλα ανάκτορα, όπως το ανάκτορο της Κνωσού (πολιτικό-οικονομικόό έλεγχο). Στο ερώτημα αυτό δεν γνωρίζουμε την απάντηση ακόμα.

ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΜΙΝΘΟ

Ο αρχαιολόγος Γιάννης Σακελλαράκης δηλώνει ότι η Ζώμινθος είναι η ανασκαφή της ζωής του, γεγονός που μας προκαλεί έκπληξη αφού έχει να περηφανεύεται για μερικές από τις σπουδαιότερες προϊστορικές ανασκαφές στην Κρήτη (Αρχάνες, Ιδαίο Αντρο).

Όπως λέει ο ίδιος ο Γιάννης Σακελλαράκης: «Η Ζώμινθος είχε την τύχη μετά την καταστροφή της να μείνει όπως έπεσε, χωρίς να χρησιμοποιηθεί ξανά το δομικό της υλικό ή να κατοικηθεί η περιοχή ξανά, ενώ δεν έπεσε θύμα σύλησης (λαθρανασκαφών). Συνεπώς η ανασκαφή θα φέρει όλο της τον πλούτο στην επιφάνεια. Από την άλλη η Ζώμυνθος βρίσκεται μακριά από κατοικημένη περιοχή σε ένα απολύτως φυσικό περιβάλλον που διατηρείται από την αρχαιότητα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Δίνει την ευκαιρία λοιπόν να αναπλαστεί κατά το μέγιστο δυνατό η εικόνα της μινωικής εποχής».

Οσο για το μέλλον, ο αρχαιολόγος Γιάννης Σακελλαράκης και οι συνεργάτες του έχουν ένα όνειρο: να δημιουργηθεί αρχαιολογικός δρυμός στον Ψηλορείτη γύρω από τη Ζώμινθο. Δηλαδή τα αρχαία να παραμείνουν στη φυσική τους κατάσταση σε ένα περιβάλλον που δεν έχει υποστεί ανθρώπινη παρέμβαση από την αρχαιότητα, ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να νιώσει τη «μινωική γαλήνη».

 

 

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΖΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ  

Λίγο προτού φθάσουμε στο χωριό δεξιά φαίνονται τα ερείπια μιας μινωϊκής αγροικίας που ανάσκαψε ο αρχαιολόγος Ν. Πλάτων το 1955-1956. Πρόκειται για κτήριο μεγάλων διαστάσεων με πολλά δωμάτια όπως αναπαυτήρια, εργαστήριο, καθιστικό κ.ά. Επίσης αποκαλύφθηκαν εγκατάσταση κλιβάνου κεραμικού, κτιστή εστία κλπ. Ο ανασκαφέας χρονολογεί την αγροικία στην μεταβατική περίοδο μεσομινωική-υστερομινωική. Η χρονική διάρκεια της κατοίκησης ήταν πολύ σύντομη.


 

Δωμάτια Δ και Ε

Η εξοχική κατοικία κοντά στο χωριό Ζου, νότια της Σητείας, ανακαλύφθηκε και ανασκάφηκε από τον Ν. Πλάτωνα τη δεκαετία του 1950. Ένα μέρος του χώρου δυστυχώς καταστράφηκε όταν ο δρόμος προς το χωριό κατασκευάστηκε, αλλά ένα σημαντικό κτίριο αποκαλύφθηκε. Η ύπαρξη των άλλων κοντινών κτιρίων δείχνει ότι ήταν  ένας οικισμός και όχι μια απομονωμένη αγροικία. Το σπίτι περιέχει περίπου 20 δωμάτια χτισμένα σε πέντε διαφορετικά επίπεδα με βεράντα ενώ  δύο Αρχιτεκτονικές φάσεις έχουν ανιχνευθεί.

Η κύρια είσοδος οδηγούσε σε ένα δωμάτιο (8) με ένα παράθυρο, ένα πλακόστρωτο δάπεδο και παγκάκια. Μια διπλή θύρα ενώνει αυτό το δωμάτιο με το  επόμενο δωμάτιο (6) το οποίο στη τελικής φάση της λειτουργίας του χρησιμοποιήθηκε ως κουζίνα και χώρος εργασίας. Περιείχε μικρή εσωτερική ντουλάπια και πολλά σκεύη κουζίνας, καθώς και loomweight, λίθινα εργαλεία και ένα ελαιοτριβείο καθώς και  4 μικρότερα διαμερίσματα για αποθήκευση  που συνδέονται  με το δωμάτιο και μερικά  από αυτά  ήταν γεμάτα με απλά σκεύη  κεραμικής. Ένα στρώμα στάχτης στο πλαίσιο των πλευρικών τοιχωμάτων, στους εν λόγω αποθηκευτικούς χώρους αφήνει να εννοηθεί ότι είχε κατασκευαστεί μετά την καταστροφή από πυρκαγιά σε πρώιμο στάδιο. 

Δίπλα στα αποθηκευτικά διαμερισμάκια  ήταν ένα δωμάτιο (2) το οποίο περιείχε δύο εστίες. Στο επόμενο επίπεδο, οι δύο αίθουσες (4, 5) τα οποία είχαν εγγραφεί μέχρι μια σκάλα και η οποία περιείχε επίσης μια εστία. Ακόμη υψηλότερα, υπήρχε ένα μικρός αύλιος χώρος  (ζώνη 12), στον  οποίο βρέθηκε ακόμη μια εστία. Δίπλα από τον χώρο αυτό  είναι το δωμάτιο 11, που είναι πλακόστρωτο και έχει μια οβάλ λεκάνη με πλάκες όρθιες, που  τροφοδοτείται από έναν αγωγό. Κρίνοντας από τα ευρήματα στο δωμάτιο 13, προς τα ανατολικά, μπορεί να ήταν ένα ιερό. Μέρος ενός  ρυτού  και ένας πήλινος πίνακας αποκαλύφθηκε εδώ. Αρχικά, μπορεί να υπήρχε ακόμα και ένας πυλώνας στο δωμάτιο.

Στο υψηλότερο επίπεδο, η περιοχή 18 αποτελείται από τρεις τοίχους με θεμέλιο και για την τέταρτη πλευρά. Αυτός ο χώρος μπορεί να ήταν εκεί που φυλάσσονταν τα ζώα , ένα  παχνί.. Πίσω από το κτήριο αναγνωρίστηκε ένας χώρος που πιθανώς χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή κεραμικών. Κατά την άποψη Πλάτωνα, το κτίριο καταστράφηκε το ΥΜ ΙΑ, πιθανότατα από σεισμό. 


Δωμάτια Δ και Ε


Τα δωμάτια Η και Λ


Παροχές Z


Παροχές K

Δωμάτια Mα (επάνω) και Μβ (κάτω)

Κάτω βεράντες φαίνεται από τα ανωτέρω


Παροχές K φαίνεται από τα ανωτέρω

 ΠΗΓΗ

UK.DIGISERVE

EXPLORECRETE.COM

 

 

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock