πίσω

ΚΟΡΙΝΘΟΣ   

Στο Τέλος της σελίδας μπορείτε να δείτε ένα βίντεο για τον περίφημο Δίολκο της Κορίνθου.

 Κόρινθος

Η Κόρινθος, πόλη δωρική, βρισκόταν πάνω στο κομβικό σημείο που η υπόλοιπη Ελλάδα ενωνόταν με την Πελοπόννησο, ενώ διατηρούσε λιμάνι τόσο στο Σαρωνικό όσο και στον Κορινθιακό κόλπο. Η θέση της αυτή προκαθόρισε σε μεγάλο βαθμό και την ιστορία της. Αποτινάσσοντας νωρίς τις δωρικές τους καταβολές, οι κορίνθιοι έκαναν την πόλη τους γρήγορα κέντρο εμπορίου και κεραμικής βιομηχανίας, ενώ δραστηριοποιήθηκαν και στη δημιουργία αποικιών στην Κέρκυρα και τις Συρακούσες. Ήδη από τον 7ο αιώνα π.Χ. η πόλη κυριαρχούσε στις θάλασσες και τις αγορές. Πλούτος και δόξα συνέρευσαν στην πόλη, που κατά τους επόμενους αιώνες ήταν το συνώνυμο της πολυτέλειας και της χλιδής.
Η ιστορία της διακόπτεται απότομα το 146 π.Χ., όταν από ατυχείς πολιτικούς χειρισμούς, θα προκαλέσει την υπερδύναμη της εποχής, κραταιά Ρώμη. Οι Ρωμαίοι υπήρξαν ανελέητοι. Ο στρατηγός τους Μόμμιος κατέστρεψε εκ βάθρων την πόλη, λεηλάτησε τους θησαυρούς της και εξανδραπόδησε όλο τον πληθυσμό της. Για τα επόμενα 100 χρόνια η Κόρινθος έχει σβήσει από το χάρτη. Ο Ιούλιος Καίσαρας και στη συνέχεια ο Αύγουστος, αποφασίζουν τον επανοικισμό και την ανοικοδόμηση της πόλης. Είναι εντυπωσιακό το πόσο γρήγορα επανέκτησε τον παλαιό της πλούτο και τη φήμη.
Οι  επτά όρθιοι μονολιθικοί κίονες με ένα μέρος του επιστυλίου ενός δωρικού ναού, ήταν για αιώνες τα μόνα ορατά λείψανα της αρχαίας Κορίνθου. Οι ανασκαφές άρχισαν στην πόλη το 1896, από την Αμερικανική Αρχαιολογική Σχολή και συνεχίζονται ακατάπαυστα μέχρι σήμερα. Έχει αποκαλυφθεί ένα σημαντικό τμήμα της αρχαίας πόλης, με επίκεντρο την αγορά και το θρησκευτικό κέντρο.
Για τις σχετικά ισχνές ιστορικές αναφορές που σώθηκαν για την τοπογραφία της αρχαίας Κορίνθου, μας αποζημιώνει για μία ακόμα φορά η περιγραφή του Παυσανία. Ο αρχαίος περιηγητής επισκέφτηκε την Κόρινθο τον 2ο αιώνα μ.Χ. και μας δίνει μία πλήρη περιγραφή του κέντρου της πόλης. Φυσικά αυτό που μας περιγράφει είναι η νεότερη πόλη, η επανοικισμένη ρωμαϊκή colonia. 

 

 

 

  Το χωριό Αρχαία Κόρινθος είναι ένα αρκετά τουριστικό μέρος, αφού στην άκρη του (και εν πολλοίς θαμμένα από κάτω του) βρίσκονται τα ερείπια της Αρχαίας Κορίνθου και το αρχαιολογικό μουσείο με τα σημαντικότατα ευρήματα της περιοχής, που προσελκύουν περίπου 250.000 τουρίστες κάθε χρόνο.

  "Ού παντός πλείν είς Κόρινθον" (δεν είναι εύκολο να πάει κανείς στην Κόρινθο) έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι. Και αυτό, γιατί η Κόρινθος ήταν μια πόλις ιδιαίτερα ευήμερη, πλούσια και φημισμένη ως τα πέρατα της γης για τον πλούτο της, τα εξαίρετα προϊόντα των κεραμικών εργαστηρίων της, για τους Ναούς και τα Ιερά της, και-ίσως το πιο ζηλευτό από όλα-για τις Ιέρειες της Αφροδίτης, που "υπηρετούσαν" εντός των πολυάριθμων Ναών της, εντός της πόλεως αλλά κυρίως στην ακρόπολή της, τον επιβλητικό Ακροκόρινθο. Περισσότερες από χίλιες πανέμορφες γυναίκες είχαν αναλάβει το θεάρεστον έργο της μύησης των ανδρών στην τέχνη των έργων της Αφροδίτης, δηλαδή στην τέχνη του έρωτος, φυσικά με αμοιβή ανάλογη με τα προσόντα τους. Αν κρίνουμε από την αμοιβή, που ήταν τόσο υψηλή ώστε να βγει το ρυτόν "ού παντός πλείν είς Κόρινθον", τα προσόντα τους θα πρέπει να ήταν εξαιρετικά!

  Υπήρχε ανάμεσά τους και μία εταίρα, η Λα'ί'ς, που ξεπερνούσε σε ομορφιά και χάρη όλες τις εταίρες της εποχής της και οι Κορίνθιοι την λάτρευαν περίπου σαν θεά. Όταν πέθανε την τίμησαν με έναν μεγαλόπρεπο τάφο στο Κράνειον, ένα άλσος που ήταν κοντά στην πύλη της Ισθμίας- μία από τις κύριες πύλες του τείχους της πόλεως-και έδειχναν τον τάφο της για πολλούς αιώνας. Το πρώτο πράγμα που είδε ο Παυσανίας ο Περιηγητής όταν επισκέφθηκε την Κόρινθο γύρω στο 173 π.Χ., ήταν ο τάφος της Λα'ί'δος.

                                                          

 

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΛΕΧΑΙΟΝ

 

  Όποιος αγκυροβολούσε στην Κόρινθο εξ ανατολάς, στο λιμάνι τω Κεγχρεών, εισερχόταν εντός της πόλεως από την αντίστοιχη ανατολική πύλη. Εάν αγκυροβολούσε στον κύριο λιμένα της Κορίνθου, τον λιμένα του Λεχαίου, θα ανηφόριζε στον ευθύ πλακοστρωμένο δρόμο που προχωρούσε μέσα από τα μακρά τείχη που ένωναν τον λιμένα με την πόλη. Αυτή είναι η "οδός επί Λεχαίου η ευθεία", που έβγαζε κατευθείαν στην καρδιά της πόλεως, την Αγορά της Κορίνθου. Εκεί ο επισκέπτης μπορούσε να απολαύσει βόλτες στους πλατείς  πλακόστρωτους πεζοδρόμους της πόλεως, ή  να φρεσκαρισθεί στα λουτρά του Ευρυκλέους. Ακριβώς δίπλα είναι ο ιερός περίβολος  και το άγαλμα του Απόλλωνος, όπου ο καθείς μπορούσε εάν το επιθυμούσε να κάνει σπονδή στον θεό, και κατεβαίνοντας τα σκαλιά να δει τις λυγερόκορμες Κορίνθιες να γεμίζουν τα αγγεία τους με δροσερό νερό από την Κρήνη Πειρήνη.

 


 

ΚΡΗΝΗ ΠΕΙΡΗΝΗ

 

ΛΙΜΕΝΑΣ ΚΕΓΧΡΕΩΝ

 

Το επόμενο βήμα, θα έβγαζε τον επισκέπτη στα μεγαλόπρεπα Προπύλαια, με τα αγάλματα του θεού Ήλιου επάνω στο άρμα του και του υιού του Ήλιου, του Φαέθοντος, να αστράπτουν στην κορυφή των Προπυλαίων, φτιαγμένα από χαλκό και ντυμένα ολόκληρα με χρυσό. Στην κεντρική πλατεία της πόλεως, δεσπόζει το μεγαλόπρεπο χάλκινο άγαλμα της Αθηνάς. Επίσης στο κέντρο της πόλεως μπορούσε κανείς να θαυμάσει την μεγαλοπρεπή διώροφη Πρόσοψη των Αιχμαλώτων, με τα αγάλματα των αιχμαλώτων να στηρίζουν ως κολόνες το επιστύλιο του 2ου ορόφου. Από εκεί, πηγαίνοντας κανείς στον αρχαϊκό Ναό του Απόλλωνος, περνά από την ρωμα'ι'κή Βασιλική εκ δεξιών, και εξ ευωνύμων συναντά τα δεκαπέντε καταστήματα της βορείου πλευράς της πλατείας. Ο αρχαϊκός Ναός του Απόλλωνος χτίσθηκε γύρω στο 540 π.Χ., αποτελούμενος από μονολιθικούς πώρινους κίονες. Ελάχιστα μέτρα βορείως του Ναού, βρίσκονται τα θεμέλια ενός παλαιότερου Ναού του Απόλλωνος, του 7ου αιώνος π.Χ., της εποχής δηλαδή που κυβερνούσε την Κόρινθο ο τύραννος Περίανδρος.

 

 

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ

 

  Ο ιερός περίβολος και ο μικρός Ναός δυτικώς του Ναού του Απόλλωνος, είναι ο χώρος όπου λατρεύουν οι Κορίνθιοι την Αθηνά Χαλινίτιδα, την θεά που βοήθησε τον Βελλεροφόντη να δαμάσει το φτερωτό άλογο Πήγασο. Στο αρχαίο θέατρο και στο Ωδείον της Κορίνθου, επί Ρωμαιοκρατίας, πολλάκις λάμβαναν χώρα θηριομαχίες, που απολάμβαναν πολύ να παρακολουθούν οι «βάρβαροι »από τους Ρωμαίους. Μετά την Κρήνη της Γλαύκης ο επισκέπτης πριν αφήσει την Αγορά, θαυμάζει τον μεγαλοπρεπή Ναό της Οκταβίας, η οποία δεν ήταν θεά αλλά αδελφή του Αυγούστου Καίσαρος, του Ρωμαίου αυτοκράτορος που ανοικοδόμησε την Κόρινθο το 44 π.Χ., επάνω στα ερείπια που άφησε στο πέρασμά του ο Ρωμαίος στρατηγός Λεύκιος Μόμμιος το 146 π.Χ.. Για τους Κορινθίους αυτής της εποχής, ο Αύγουστος Καίσαρ ήταν ο μεγαλύτερος ευεργέτης και, για να τον ευχαριστήσουν κατασκεύασαν αυτόν τον λαμπρό Ναό και τιμούν την αδελφή του. Ακριβώς δίπλα, ο Ναός της Ήρας. Σε αυτό το σημείο συνέβη κάποτε ένα κωμικοτραγικό γεγονός, το οποίο περιγράφει ο Ηρόδοτος, στο πέμπτο βιβλίο του, με κεντρικό ήρωα τον Περίανδρο:

"Ο Περίανδρος είχε χάσει κάτι που του άφησε ένας φίλος του να φυλάξει, και έτσι έστειλε απεσταλμένους στο νεκρομαντείο, ανάμεσα στην Θεσπρωτία και τον ποταμό Αχέροντα, να ρωτήσουν που το είχε βάλει. Τότε παρουσιάσθηκε το πνεύμα της Μέλισσας και είπε ότι δεν θα του αποκάλυπτε ούτε με λόγια ούτε με σημεία, γιατί ήταν γυμνή και παγωμένη αφού τα ρούχα με τα οποία την έθαψαν ήταν άχρηστα, γιατί δεν κάηκαν. Για να πείσει τον Περίανδρο ότι έλεγε την αλήθεια, πρόσθεσε ότι ο Περίανδρος είχε βάλει τα καρβέλια του σε παγωμένο φούρνο. Οι αγγελιοφόροι ανέφεραν όσα είχαν δει και ακούσει και ο Περίανδρος, πεπεισμένος από την αναφορά στον παγωμένο φούρνο και τα "καρβέλια" του (είχε πράγματι ξαπλώσει μαζί της ενώ ήταν νεκρή) προκήρυξε αμέσως ότι όλες οι γυναίκες της Κορίνθου έπρεπε να μαζευτούν στον Ναό της Ήρας. Οι γυναίκες υπάκουσαν και συγκεντρώθηκαν στον Ναό ντυμένες με τα καλύτερα ρούχα τους, όπως όταν θα πήγαιναν σε εορτή. Τότε ο Περίανδρος που είχε κρύψει φρουρά για αυτόν τον σκοπό, διέταξε να τις γδύσουν όλες ανεξαιρέτως, κυρίες και υπηρέτριες, μάζεψε τα ρούχα τους σε έναν λάκκο και τα έκαψε, ενώ προσευχόταν στο πνεύμα της γυναικός του".

 

Η ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟΣ ΑΠΟ ΨΗΛΑ

 

  Για να  ανεβεί κανείς στον Ακροκόρινθο, όπου βρίσκονται τα Ιερά της Αφροδίτης και οι περίφημες Ιέρειές τους, πρέπει να περάσει μέσα από την τεράστια Νότιο Στοά, αυτή που χτίσθηκε το 338 π.Χ. μετά την νίκη του Μακοδόνος βασιλέως Φιλίππου στην Χαιρώνεια, για να στεγάσει τον Συνέδριο της Κορίνθου που του αναγνώρισε την αρχηγία των Ελλήνων στην σχεδιαζόμενη εκστρατεία κατά των Περσών.

 

 

    Ο Ηρόδοτος στην Ιστορία του, στο τρίτο βιβλίο και στο 5ο κεφάλαιο, μας αναφέρει κάποια γεγονότα σχετικά την ζωή του Περίανδρου (ο οποίος δοξάσθηκε ως εις εκ των επτά σοφών της αρχαιότητος):

"Ο Περίανδρος σκότωσε την γυναίκα του Μέλισσα, αλλά έγινε και άλλη συμφορά. Είχε δύο υιούς από την Μέλισσα, έναν 17 και έναν 18 ετών. Μετά τον θάνατο της μητρός τους ο Προκλής, παππούς των νέων από την πλευρά της μητρός τους και μονάρχης της Επιδαύρου, ζήτησε να τον επισκεφθούν τα αγόρια. Τους φέρθηκε με όλη την καλοσύνη που οφείλει κανείς στα παιδιά της κόρης του και όταν ήλθε η στιγμή να επιστρέψουν στην Κόρινθο, τους συνόδευσε μέχρι ενός σημείου ρωτώντας τους εάν γνώριζαν ποιός είχε σκοτώσει την μητέρα τους. Ο μεγαλύτερος υιός δεν πρόσεξε το θέμα αλλά ο μικρότερος, ο οποίος λεγόταν Λυκόφρων, πόνεσε πολύ-τόσο μάλιστα, που όταν γύρισε στην Κόρινθο, πεπεισμένος ότι ο πατήρ του ήταν ο φονεύσας την μητέρα του, αρνήθηκε να τον χαιρετήσει, να απαντήσει στις ερωτήσεις του ή να του ξαναμιλήσει για οτιδήποτε, ώσπου ο Περίανδρος οργισμένος τον έδιωξε από το σπίτι. Μετά ρώτησε τον μεγάλο του υιό, τι τους είχε πεί ο παππούς τους. Ο νεαρός περιέγραψε την θερμή υποδοχή που τους έγινε, όμως είχε ξεχάσει εντελώς τα λόγια του Προκλή την στιγμή που τους αποχαιρετούσε. Ο Περίανδρος ωστόσο δεν ησύχασε. Συνέχισε να τον πιέζει με ερωτήσεις, λέγοντας ότι ήταν αδύνατον να έγιναν μόνον αυτά και ότι, αναμφίβολα, ο Προκλής έκανς κάποιον υπαινιγμό, ώστε εν τέλει ο νεαρός θυμήθηκε και του είπε. Ο Περίανδρος το ξανασκέφθηκε, και αποφασισμένος να διαητρήσει την σκληρή στάση του, έστειλε μήνυμα στους ανθρώπους που φιλοξενούσαν τον μικρό του υιό και τους απαγόρευσε να τον κρατήσουν στο σπίτι τους. Έτσι ο Λυκόφρων διώχθηκε άλλη μια φορά και έψαξε άλλο καταφύγιο. Ότν κατάφερε να βρει, ο Περίανδρος διέταξε πάλι τους οικοδεσπότες να του κλείσουν τις πόρτες. Κατ' αυτόν τον τρόπο, ο νεαρός πήγαινε διαρκώς από το ένα σπίτι φίλων στο άλλο και κάθε οικογένεια τον δεχόταν, παρά τον φόβο για τις συνέπειες, επειδή ήταν υιός του Περιάνδρου. Κάποια στιγμή ο Περίανδρος έβγαλε μια προκήρυξη ότι όποιος παρείχε καταφύγιο στο αγόρι ή ακόμη τολμούσε να του μιλήσει, θα τον τιμωρούσε μα πρόστιμο με ένα ποσον που θα υποχρεωνόταν να πληρώσει στον Απόλλωνα. Αυτό ήταν αρκετό για να πείσει τους πάντες να σταματήσουν να του μιλούν ή να τον δέχονται στα σπίτια τους. Μα και ο ίδιος ο Λυκόφρων δεν επεχείρησε να σπάσει την απαγόρευση αλλά υπέμεινε κάθε κακουχία και ξάπλωνε κάτω από τις στεγασμένες εισόδους. Τέσσερις ημέρες αργότερα, τον είδε ο Περίανδρος. Ήταν βρώμικος και πεινασμένος, και η καρδιά του πατέρα ράγισε στο θέαμα. Μετριάζοντας την οργή του, τον πλησίασε και του είπε: <<Τι είναι καλύτερο υιέ μου, η άθλια κατάσταση στην οποία βρίσκεσαι τώρα ή η προοπτική να κληρονομήσεις τα πλούτη και την δύναμη που απολαμβάνω εγώ, με μόνον όρο να σέβεσαι εμένα, τον πατέρα σου; Είσαι ο υιός μου και είμαι ο βασιλεύς της πλούσιας πόλεως της Κορίνθου. Αλλά παρ'όλα αυτά διάλεξες την ζωή του ζητιάνου, δείχνοντας αντίσταση και αντιπάθεια στο μοναδικό πρόσωπο που δεν θα έπρεπε ποτέ να συμπεριφερθείς έτσι. Εάν συνέβη μα ατυχία που σε έκανε να με υποπτεύεσαι, θυμίσου ότι με βασανίζει όσο και εσένα και στην πραγματικότητα πολύ περισσότερο, γιατί εγώ την προκάλεσα. Είναι πολύ πιο ευχάριστο να είσαι το αντικέιμενο φθόνου παρά οίκτου, και εσύ έμαθες πια τις συνέπειες του να επαναστατεί κανείς ενάντια στον πατέρα του και τους ανωτέρους του. Γύρισε σπίτι λοιπόν.>> Η μοναδική απάντηση του Λυκόφρονος στην προσπάθεια του πατρός του να τον μεταπείσει, ήταν να του πει ότι χρωστούσε το πρόστιμο στον Απόλλωνα, επειδή του μίλησε. Τότε, βλέποντας ότι η οργή του παιδός του ήταν αθεράπευτη, ο Περίανδρος τον έβαλε σε ένα πλοίο και τον έστειλε στην Κέρκυρα, που ανήκε επίσης στην  επικράτειά του, για να μην τον βλέπει. Αφού έστειλε τον Λυκόφρονα, ο Περίανδρος κήρυξε τον πόλεμο στον πεθερό του, τον Προκλή, που έγινε αιτία των προβλημάτων του. Κατέλαβε την Επίδαυρο και έπιασε αιχμάλωτο τον ίδιο τον Προκλή.

 

 

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ

Κάθε πόλη της αρχαίας Ελλάδας, που ήθελε άξια να φέρει το όνομά της, διέθετε και το δικό της θέατρο. Η Κόρινθος φυσικά δεν αποτελούσε εξαίρεση και κατά το πρότυπο των Αθηνών, διέθετε θέατρο και ωδείο στην ίδια περιοχή, 150 μ δυτικά του ναού του Απόλλωνα, σε μικρή δηλαδή απόσταση από την αγορά.
Το θέατρο της Κορίνθου είχε μακραίωνη ιστορία και υπήρξε τόπος διεξαγωγής ιδιαίτερα δραματικών γεγονότων.

 

 

ΘΕΑΤΡΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ

Οι ποικίλες οικοδομικές φάσεις του μεγάλου θεάτρου της Κορίνθου ακολουθούν πιστά τη μακρά πολυκύμαντη ιστορία της σημαντικής αυτής πόλης.

Το μεγάλο θέατρο της εποχής Ρωμαιοκρατίας, που μαζί με το Ωδείο αποτελούν το πολιτιστικό κέντρο της πόλης, στα βορειοδυτικά της Αγοράς και του αρχαϊκού ναού του Απόλλωνα, ανοικοδομήθηκε πάνω στα ίχνη ενός παλαιότερου θεάτρου, που η πρώτη  οικοδομική του φάση ανήκει στα τέλη του 5ου π.Χ αι. Το πρώτο αυτό θέατρο δημιουργήθηκε σε φυσικό πρανές με λίθινα τα εδώλια του κοίλου, αλλά  με ξύλινη σκηνή. Σχετίζεται προφανώς  με την αναφορά   του Ξενοφώντα  (Ελληνικά  4,4,2)  στις  σφαγές  των φιλολακώνων   Κορινθίων  από τους πολιτικούς  τους αντιπάλους (393 π.Χ.).   

Κατά την πρώιμη ελληνιστική περίοδο  το κοίλο του θεάτρου επεκτάθηκε  και η χωρητικότητα του υπολογίζετε ότι έφθασε  18.000 θεατές. Χωριζόταν  σε δεκατέσσερις  κερκίδες, είχε   εξήντα  έξι  σειρές εδωλίων και το σχήμα του  ξεπερνούσε  το ημικύκλιο, καθώς χρησίμευε  ως εντευκτήριο και χώρος πρασίνου, ενώνοντας  τη σκηνή  με  κλίμακες που πλαισιώνονταν από πεσσούς και κίονες.

Το 211-217 μ.Χ. το θέατρο μετατρέπεται σε αρένα για θηριομαχίες, εξαιτίας μιας αναμενόμενης επίσκεψης του αυτοκράτορα Καρακάλλα. Αφαιρέθηκαν οι πρώτες δέκα σειρές των εδωλίων, ο βράχος λαξεύτηκε στο επίπεδο της ορχήστρας, ενώ ανοίχθηκαν τρεις υπόγειοι χώροι για τους μονομάχους. Ένας ψηλός τοίχος με τοιχογραφίες, που απεικόνιζαν κυνήγι ζώων, περίβαλλε την αρένα.

Τον 3ο μ.Χ. αι. η ορχήστρα και οι πρώτες σειρές των   εδωλίων του κοίλου αποκαταστάθηκαν, ενώ ο τοίχος με τις τοιχογραφίες αντικαταστάθηκε από έναν άλλο ενισχυμένο, καθώς και από έναν αγωγό για τη διοργάνωση στον χώρο των γνωστών «ναυμαχιών», παιχνιδιών δηλαδή στο νερό.

Μετά την καταστροφική εισβολή του Αλάριχου το 396 μ.Χ. στην Κόρινθο, το θέατρο παρέμεινε σιωπηλό έως τα τέλη του 19ου αι., που ξαναήρθε στο φως με τις πρώτες ανασκαφές στον χώρο το 1897 και το1928.

 

 

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

 

ΕΔΩ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΕΝΑ ΛΙΓΟ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΑ. ΒΕΒΑΙΩΘΗΚΑΝ ΙΧΝΗ ΕΝΟΣ ΠΑΛΙΟΤΕΡΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ ΤΟΥ 5ΟΥ Π.Χ. ΑΙΩΝΑ

ΜΕ ΞΥΛΙΝΗ ΣΚΗΝΗ. ΤΟΝ 3Ο Π.Χ. ΑΙΩΝΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΟΚΤΑ ΧΤΙΣΤΗ ΣΚΗΝΗ.

ΤΟ ΚΟΙΛΟ ΤΟΥ (ΚΕΡΚΙΔΕΣ) ΥΠΟΛΟΓΙΖΕΤΑΙ ΠΩΣ ΗΤΑΝ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 18.000 ΘΕΑΤΩΝ

ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ 3ΟΥ Μ.Χ. ΑΙΩΝΑ Η ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΗΚΕ ΣΕ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΡΕΝΑ ΓΙΑ ΘΗΡΙΟΜΑΧΙΕΣ.

ΒΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΕΝΤΟΠΙΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΤΕΛΟΣ, ΤΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ ΛΕΡΝΑ.

Η ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΕΔΕΙΞΕ ΠΩΣ ΤΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΕΙΝΑΙ ΣΚΑΛΙΣΜΕΝΟ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΓΑ ΜΕΡΟΣ ΣΤΟ ΒΡΑΧΟ.

Ο ΝΑΟΣ ΕΙΧΕ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 14,93Χ8,32 ΜΕΤΡΑ ΜΕ ΣΗΚΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΑΟ ΜΕ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΔΩΡΙΚΟΥΣ ΚΙΟΝΕΣ ΜΠΡΟΣΤΑ.

Το Το πρώτο θέατρο της Κορίνθου του οποίου σώζονται ίχνη, κτίστηκε στο σημείο αυτό στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. και θα πρέπει να είναι αυτό που αναφέρεται από τον Ξενοφώντα κατά τις σφαγές των φιλολακώνων κορινθίων το 393 π.Χ. από τους Αθηναίους, Αργείους και Βοιωτούς, που ήθελαν να κρατήσουν την Κόρινθο μακριά από την επιρροή της Σπάρτης. Υπάρχουν επίσης λείψανα ενός άλλου θεάτρου με κτιστή σκηνή του 3ου αιώνα π.Χ., του οποίου οι κερκίδες υπολογίζεται πως μπορούσαν να περιλάβουν 18 χιλιάδες θεατές. Σ’ αυτό το θέατρο είχε εμφανιστεί ενώπιον των Κορινθίων ο Άρατος μετά την επιτυχή επίθεσή του κατά της μακεδονικής φρουράς της Ακροκορίνθου, απελευθερώνοντας την Κόρινθο και δεχόμενος την προσχώρησή της στην Αχαϊκή Συμπολιτεία. Το θέατρο αυτό ανακατασκευάστηκε τον 1ο αιώνα μ.Χ. και απέκτησε επιβλητική σκηνή. Στην αρχή του 3ου αιώνα μ.Χ. η ορχήστρα του θεάτρου, που είχε φιλοξενήσει τις τραγωδίες του Σοφοκλή και του Ευριπίδη, μετατράπηκε σε ρωμαϊκή αρένα για θηριομαχίες. Τότε τα χαμηλότερα καθίσματα αφαιρέθηκαν και το ύψος των πρώτων εδωλίων έγινε μεγαλύτερο, για την ασφάλεια των θεατών. Τέλος, ειδικά συστήματα υδροδότησης, μπορούσαν να γεμίζουν την αρένα με νερό, για τη διενέργεια πλασματικών ναυμαχιών μεταξύ των μονομάχων

 

Ο χρόνος κυλούσε και όταν ο Περίανδρος γέρασε και δεν αισθανόταν πια αρκετά δυνατός για να φροντίζει τις υποθέσεις του, έστειλε αντιπροσώπους στην Κέρκυρα και κάλεσε τον Λυκόφρονα να επιστρέψει στην Κόρινθο και να αναλάβει την ανώτατη εξουσία, παραλείποντας τον πρωτότοκο υιό του που ήταν πτωχό πνεύμα άνευ ιδιαιτέρων ικανοτήτων. Ο Λυκόφρων ωστόσο, δεν καταδέχθηκε ούτε να απαντήσει στο μήνυμα. Έτσι ο Περίανδρος, που αγωνιούσε να συμφιλιωθεί μαζί του, έστειλε την κόρη του, αδελφή του Λυκόφρονος, να τον παρακαλέσει, διότι πίστευε πως αυτήν θα την άκουγε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον. <<Αδελφέ μου>>, του είπε, <<προτιμείς να δεις την εξουσία του πατρός μας να περνά σε ξένα χέρια και την οικογενειακή περιουσία να εξανεμίζεται, από το να επιστρέψεις στην Κόρινθο και να τα χαρείς εσύ; Σταμάτα να τιμωρείς τον εαυτό σου και γύρισε πίσω στο σπίτι. Το πείσμα δεν ευεργέτησε ποτέ κανέναν. Μην προσπαθείς να διορθώσεις ένα κακό με δεύτερο. Πολλοί πιστεύουν ότι η συμπόνια είναι καλύτερη από την δικαιοσύνη και άλλοι πάλι, υποστηρίζοντας το δίκαιο της μητρός τους, απαρνήθηκαν την περιουσία του πατρός τους. Η εξουσία όμως είναι φευγαλέο πράγμα και δεν της έλειψαν ποτέ οι εραστές. Ο πατήρ μας είναι ηλικιωμένος πια και έχει περάσει προ πολλού η ακμή του. Μην εγκαταλείπεις τα αγαθά σου σε χέρια ξένων>>. Ο Περίανδρος είχε πει στην κόρη του να χρησιμοποιήσει αυτά τα επιχειρήματα ως τα πιο κατάλληλα, για να επηρεάσουν τον αδελφό της. Όμως η μόνη του απάντηση ήταν ότι δεν θα γύριζε ποτέ στην Κόρινθο όσο ζούσε ο πατέρας τους. Ο Περίανδρος, μόλις το άκουσε, έκανε μια τελευταία προσπάθεια. Έστειλε έναν αγγελιοφόρο να πει στον υιό του ότι ήταν πρόθυμος να πάει εκείνος στην Κέρκυρα, εάν ο υιός του δεχόταν να γυρίσει στην Κόρινθο και να αναλάβει την διακυβέρνηση του κράτους. Ο Λυκόφρων συμφώνησε και άρχισαν και οι δύο τους να προετοιμάζονται για να φύγουν ο καθείς για ον τόπο που συμφωνήθηκε. Οι Κερκυραίοι όμως, μόλις έμαθαν τι αποφασίσθηκε, σκότωσαν τον νεαρό Λυκόφρονα για να κρατήσουν μακριά τους τον Περίανδρο..."

Μετά την δολοφονία του υιού του, ο Περίανδρος, παραφρόνησε εντελώς. Εκστράτευσε εναντίον της Κέρκυρας, κατέλαβε την νήσο, αιχμαλώτισε 300 νέους από τις πλουσιότερες οικογένειες της νήσου και για να πάρει ικανοποιητική για αυτόν εκδίκηση, τους έστειλε στις Σάρδεις για να τους ευνουχίσουν.

 

 

Η ΑΓΟΡΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ

Η αγορά πλαισιωνόταν από σειρές καταστημάτων και από στοές. Στον δυτικό τομέα υπήρχαν τα μικρότερα ιερά της πόλης. Η τοποθέτηση αυτή επιλέχτηκε καθώς οι ναΐσκοι με τα λατρευτικά αγάλματα, έπρεπε υποχρεωτικά να βλέπουν προς την ανατολή. Σώζονται θεμέλια έξι συνολικά ναΐσκων που μας είναι γνωστοί από τους ανασκαφείς με λατινικά γράμματα (D,F,G,H,J,K), καθώς οι ταυτίσεις τους δεν είναι ασφαλείς. Ο ένας από αυτούς (F) πιθανολογείται ότι ήταν αφιερωμένος στη λατρεία της θεάς Τύχης, ο ναός G πιθανότατα σε όλους τους θεούς και ο ναός D στη λατρεία του Ερμή.
Πίσω από τους ναΐσκους αυτούς υπήρχαν οι περίβολοι δύο μεγαλύτερων ναών, του ναού C, που ίσως ταυτίζεται με το ιερό και το ναό της Ήρας Ακραίας και του μνημειώδους ναού Ε, του δεύτερου σε μέγεθος μετά το ναό του Απόλλωνα, που τον καιρό του Παυσανία ήταν αφιερωμένος στην Οκταβία, την αδελφή του Αυγούστου. Δεν θα πρέπει να μας προκαλεί εντύπωση το ότι θνητοί λατρεύονται σε γειτονικά τεμένη με τους αθανάτους. Η ιδέα της πολιτικής θεοποίησης τον καιρό του Αυγούστου, ήταν ήδη μία ευρύτατα εφαρμοσμένη τακτική: πόλεις και κράτη μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το όχημα της δημόσιας λατρείας, για να αναγνωρίσουν την απτή πραγματικότητα της πολιτικής δύναμης. Είναι αμφίβολο ωστόσο αν κανείς κορίνθιος αντιμετώπισε ποτέ την Οκταβία ως θεά με μία προσωπική, πνευματική έννοια, αν προσευχήθηκε ποτέ σ’ αυτήν αναζητώντας πνευματική παρηγοριά. Για την εκπλήρωση αυτής της ανάγκης υπήρχε ο αρχαϊκός ναός του Απόλλωνα.

 

Η ανατολική πτέρυγα της αγοράς καταλαμβανόταν από εξίσου εντυπωσιακά οικοδομήματα. Το χώρο αμέσως δεξιά των προπυλαίων της «οδού Λεχαίου», κατελάμβανε ένα επιβλητικό οικοδόμημα, του οποίου η διώροφη πρόσοψη ήταν στολισμένη με κορινθιακούς κίονες, ενώ στο δεύτερο όροφο, το θριγκό υποβάσταζαν τέσσερις κολοσσικοί ανδριάντες βαρβάρων, ως «άτλαντες». Στην αριστερή πλευρά των προπυλαίων βρισκόταν η κρήνη Πειρήνη. Η φυσική αυτή πηγή, ίσως αποτελούσε και το λόγο για τον οποίο οι Κορίνθιοι επέλεξαν τον τόπο αυτό για να χωροθετήσουν την αγορά τους. Μία πρώτη αρχιτεκτονική διευθέτηση του χώρου χρονολογείται ήδη από τον 7ο αιώνα π.Χ., τα εντυπωσιακά ωστόσο λείψανα που βλέπουμε σήμερα, οφείλονται στις δωρεές του Ηρώδη του Αττικού, που τον 2ο αιώνα μ.Χ. χρηματοδότησε την αρχιτεκτονική διαμόρφωση που βλέπουμε σήμερα. Το νερό το αντλούσαν από δεξαμενές στο βάθος των έξι καμαροσκέπαστων θυρών. Ας σημειωθεί ότι η Πειρήνη δεν ήταν η μοναδική κρήνη της αγοράς. Μία δεύτερη κρήνη η «Γλαύκη», με παρόμοια διαμόρφωση, υπήρχε λίγο έξω από τη δυτική πτέρυγα της αγοράς, πίσω από το ναό της Ήρας (C). 
Η ανατολική πτέρυγα της Αγοράς έκλεινε με την «Ιουλία Βασιλική», ένα ορθογώνιο οικοδόμημα, όπου ήταν στημένες γλυπτικές εικόνες της Ιουλίας οικογένειας (Ιουλίου Καίσαρος και Αυγούστου). Κάτω από την κτιστή σκάλα της εισόδου σώζεται λίθινη αφετηρία για αγωνίσματα δρόμου από ένα στάδιο που κατελάμβανε τον κεντρικό χώρο της αγοράς, πριν από τα ρωμαϊκά χρόνια και καταστράφηκε το 146 π.Χ. Μία ακριβώς όμοια βασιλική σε κάτοψη και διαστάσεις, βρίσκεται πίσω από τη νότια στοά της αγοράς. 
Φαίνεται ότι κατά την ίδρυση της δεύτερης πόλης από τους Ρωμαίους, υπήρξε πρόνοια για αποσυμφόρηση της αγοράς και μεταφορά των εμπορικών δραστηριοτήτων σε άλλο παρακείμενο χώρο, ώστε η αρχαία παραδοσιακή αγορά να αποδοθεί αποκλειστικά σε πολιτική και θρησκευτική χρήση. Η δεύτερη αυτή αγορά βρέθηκε από τους ανασκαφείς βόρεια του ναού του Απόλλωνα και αποτελεί, όπως και η αντίστοιχη ρωμαϊκή αγορά των Αθηνών, ένα τυποποιημένο δημιούργημα. Είναι ένας τετράπλευρος ανοικτός χώρος που πλαισιώνεται από στοές και σειρές όμοιων καταστημάτων. Πιθανόν να στέγαζε την αγορά νωπών τροφίμων.

 

 

Ο Ήλιος και ο Ποσειδών ήταν οι δύο θεοί που διεκδίκησαν πρώτοι αυτό το μέρος της Πελοποννήσου. Η  διαφορά λύθηκε μα συμβιβασμό και ο μεν Ποσειδών πήρε την περιοχή του Ισθμού, ο δε Ήλιος τον βράχο του Ακροκόρινθου και την κάτω από τον βράχο πεδιάδα. Μετά από λίγο ο Ήλιος παραχώρησε το μερίδιό του στον Αιήτη, έναν υιό που είχε κάνει με μια Ωκεανίδα, αλλά ο Αιήτης προτίμησε να πάει να βασιλεύσει στην Κολχίδα και έτσι η χώρα της Κορίνθου, που ονομαζόταν τότε Εφύρα, πέρασε στην εξουσία κάποιου επονομαζόμενου Κρέοντος. Όταν αργότερα έφθασε στην Κόρινθο η θυγατέρα του Αιήτου, η Μήδεια, συνοδεύοντας τον αγαπημένο της Ιάσονα, διεκδίκησε την εξουσία που δικαιωματικός της ανήκε. Όμως, όχι μόνον δεν πήρε την εξουσία, αλλά έχασε και τον αγαπημένο της ο οποίος παρά τους όρκους αγάπης που της είχε δώσει, την παράτησε και νυμφεύθηκε την θυγατέρα του  Κρέοντος, Γλαύκη. Τότε η πληγωμένη Μήδεια, που ήταν σπουδαία μάγισσα, έστειλε με τα δύο παιδιά της γαμήλιο δώρο στην Γλαύκη ένα πέπλο. Μόλις το φόρεσε η Γλαύκη, φλόγες ξεπετάχθηκαν από το δηλητηριασμένο πέπλο και τύλιξαν την άτυχη βασιλοπούλα που ρίχθηκε σε μια πηγή εκεί δίπλα για να σωθεί-αυτή που ονομάσθηκε αργότερα Κρήνη της Γλαύκης-αλλά μάταια. Οι φλόγες έλιωσαν το κορμί της και απλώθηκαν και στο παλάτι, που έγινε και αυτό στάχτη. Η Μήδεια βεβαίως ύστερα από αυτό εξαφανίσθηκε, αλλά οι Κορίνθιοι πρόλαβαν και έπιασαν τα δύο αθώα παιδιά  της και τα λιθοβόλησαν μέχρι θανάτου (μόνον ο Ευρυπίδης ισχυρίζεται ότι τα σκότωσε η ίδια η Μήδεια, για να μην πέσουν στα χέρια των Κορινθίων). Τότε έγινε βασιλεύς στην Κόρινθο ο Σίσυφος, ο πιο πονηρός και αδίστακτος άνθρωπος της εποχής του, και μετά από τον Σίσυφο ο Γλαύκος, και ύστερα από τον Γλαύκο ο Βελλεροφόντης.

 

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΛΟΥΖΕΙ ΜΕ ΦΩΣ ΤΟΝ ΝΑΟ ΤΟΥ ,ΠΕΡΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟΥ.

O αρχαϊκός ναός του Απόλλωνα αποτελεί ακόμα και σήμερα το ορόσημο του αρχαιολογικού χώρου. Χρονολογείται κάπου στο 540 π.Χ. και είναι από τα λίγα δημόσια κτίσματα που ανοικοδομήθηκαν μετά την καταστροφή της πόλης, από το ίδιο παλαιό τους υλικό. Φαίνεται ότι η ανοικοδόμηση αυτή ακολούθησε το ίδιο αρχαϊκό σχέδιο, χωρίς σημαντικές τροποποιήσεις.
Νότια του ναού και σε χαμηλότερο επίπεδο απλωνόταν η αρχαία αγορά της Κορίνθου. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν και τη μία από τις δύο κύριες οδούς πρόσβασης, έναν ευρύ πλακοστρωμένο δρόμο, πλαισιωμένο από στοές που συμβατικά έχει ονομαστεί «οδός Λεχαίου», καθώς ερχόταν από το λιμάνι. Ο δρόμος αυτός οδηγούσε κατευθείαν στο κέντρο της πόλης, όπου περνώντας ένα μνημειακό πρόπυλο, ο επισκέπτης βρισκόταν στην αγορά. Όπως σε κάθε αρχαία ελληνική πόλη, η αγορά ήταν ένας χώρος ανοικτός, αφιερωμένος στη δημόσια και εμπορική ζωή της πόλης. Στο κέντρο ακριβώς της αγοράς δέσποζε ένας μνημειακός βωμός και δίπλα του το «βήμα», από όπου ο ρωμαίος ανθύπατος απευθυνόταν στους πολίτες που συγκεντρώνονταν στην αγορά. Το 52 μ.Χ. από τη θέση αυτή ο ανθύπατος Γαλλίων απασχολήθηκε με τον παρόντα στην αγορά, απόστολο Παύλο (Πράξεις 18, 12-17).

 

 

Στα Μεσαιωνικά χρόνια στη θέση του βήματος είχε κτιστεί μικρή εκκλησία, της οποίας τα θεμέλια διατηρήθηκαν.

 

  Τα χρόνια κυλούσαν ήρεμα για τους Κορινθίους, ώσπου ήλθαν το 1.100 π.Χ. οι Δωριείς, με επικεφαλής τον Αλήτη, όπου εξόρισαν τους Κορινθίους. Αυτό ήταν κάτι που οι παλαιοί Κορίνθιοι δεν το ξέχασαν ποτέ και περίμεναν υπομονετικά πολλούς αιώνες για να πάρουν την εκδίκησή τους. Η κληρονομική βασιλεία εν τω μεταξύ περνούσε από τον έναν διάδοχο του Αλήτου στον άλλο, και οι βασιλικοί συγγενείς ονομάσθηκαν Βακχιάδες, από τον βασιλέα Βάκχι, πέμπτο απόγονο του Αλήτου-τηρούσε ένα ιδιαίτερα αυστηρό πρόγραμμα ενδογαμίας, για να μην ξεφύγει ποτέ η εξουσία εκτός οικογενείας. Κάποτε γεννήθηκε όμως η βασιλοπούλα Λάβδα, που ήταν δύσμορφη αλλά και ανάπηρη, και δεν βρέθηκε κανείς από τους Βακχιάδες να θέλει να την νυμφευθεί. Έσπασαν τότε για πρώτη και τελευταία φορά τον κανόνα της ενδογαμίας τους και έδωσαν την Λάβδα  σύζυγο στον Ηετίωνα, έναν από κάποια οικογένεια των παλαιών εκτοπισμένων Κορινθίων, τον μόνον άδρα που την συμπόνεσε και θέλησε να την νυμφευθεί. Η Λάβδα γέννησε τον Κύψελο, ένα έξυπνο παιδί που, όταν μεγάλωσε, οι Βακχιάδες τον έκαναν πολέμαρχο. Από αυτήν την θέση ο Κύψελος κέρδισε την αγάπη των καταπιεσμένων  Κορινθίων και με την υποστήριξή τους κατάφερε να εκτοπίσει βίαια τους Βακχιάδες και να γίνει απόλυτος τύραννος της Κορίνθου. Υιός του Κύψελου ήταν ο Περίανδρος.

 

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟΥ

 

ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟΣ

Ο ιδιοκτήτης της περιοχής του Ακροκορίνθου, ο Ήλιος, παρεχώρησε στον υιό του Αιήτη τα κτήματα κάτω από τον Ακροκόρινθο (όπου αργότερα χτίσθηκε η Κόρινθος), αλλά τον ίδιο τον Ακροκόρινθο που ήταν το πιο προνομιούχο μέρος της όλης περιοχής με την πιο όμορφη θέα, το χάρισε στην θεά Αφροδίτη. Η Αφροδίτη δεν συγκινήθηκε ιδιαίτερα από το δώρο, αλλά η Μήδεια έχτισε προς τιμήν της έναν Ναό στην κορυφή του Ακροκορίνθου. Ήταν ένα ταπεινό κτίσμα δίχως πολλές αξιώσεις και δίχως πολλούς επισκέπτες, αλλά η κατάσταση άλλαξε δραματικά όταν ήλθε στο μέρος αυτό νερό! Αυτό ήταν ένα από τα κατορθώματα του Σισύφου, του πονηρού βασιλέως της Κορίνθου, λίγο μετά την αναχώρηση της Μήδειας από την πόλη. Κάποτε ο Σίσυφος, καθήμενος στον Ακροκόρινθο, είδε τον Δία που έφευγε πετώντας προς τα ανατολικά με μια όμορφη κόρη στην αγκαλιά του. Παρακολούθησε το ιπτάμενο ζεύγος μέχρι που το είδε να προσγειώνεται σε ένα ερημικό νησί, την Οινώνη. Ύστερα, είδε τον ποτάμιο θεό Ασωπό να τριγυρίζει στην περιοχή αναζητώντας την κόρη του Αίγινα, βρήκε μια λαμπρή ευκαιρία να λύσει το πρόβλημα λειψυδρίας του λόφου. Ζήτησε από τον Ασωπό να φτιάξει μια πηγή που να αναβλύζει στον Ακροκόρινθο και σε αντάλλαγμα του απεκάλυψε πού βρισκόταν η κόρη του. Ο Δίας θύμωσε πολύ με την προδοσία του Σισύφου, και βέβαια δεν τον άφησε ατιμώρητο. Περίμενε υπομονετικά, και όταν πέθανε ο Σίσυφος και πέρασε τις πύλες του Άδη, σε συμφωνία με τον Πλούτωνα του επιβλήθηκε η φρικτή ποινή να ανεβάζει έναν ογκόλιθο στην πλαγιά ενός όρους, αλλά λίγο πριν φθάσει στην κορυφή ο τεράστιος λίθος να πέφτει πάλι κάτω, και να τον ξανανεβάζει και ούτω καθεξής.

 

-ΙΣΘΜΙΑ -ΝΕΜΕΑ -ΠΥΘΙΑ -ΤΗΝ  ΕΣ ΑΡΓΟΥΣ ΑΣΠΙΔΑ-

 

  Έτσι ο Ακροκόρινθος απέκτησε πηγή νερού, την Πειρήνη, που έδωσε ζωή στο μέρος. Πολύ αργότερα, τον 7ο π.Χ. αιώνα, απέκτησε την πρώτη του οχύρωση, έργο των τυράννων Κύψελου και Περιάνδρου, και ο λόφος εξελίχθηκε σε οχυρωμένη ακρόπολη της πόλεως. Τα τείχη ενισχύθηκαν σε διάφορες εποχές.Μάχες, πολιορκίες διαδραματίσθηκαν κάτω από τις επάλξεις του και πολλοί κυρίευσαν αυτό το μέρος: 700-338 π.Χ. το χαίρονταν οι Κορίνθιοι, 338-243 π.Χ. το φρουρούν οι Μακεδόνες, 243-223 π.Χ. το καταλαμβάνει ο Άρατος και το παραχωρεί στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, το 146 π.Χ. το καταλαμβάνει ο Ρωμαίος στρατηγός Μόμμιος και το γκρεμίζει, γύρω στο 350 μ.Χ. οι Βυζαντινοί το ξαναχτίζουν και το κρατούν μέχρι το 1202 μ.Χ. (με ένα μικρό διάλειμμα νορμανδικής κατοχής την περίοδο 1147-1150 μ.Χ.), 1203-1210 μ.Χ. κατέχει το κάστρο ο πρίγκιπας του Ναυπλίου Λέων Σγουρός, αλλά μετά από σκληρή πολιορκία δένει τα μάτια του αλόγου του και αυτοκτονεί πέφτοντας έφιππος από τα τείχη. Την περίοδο 1210-1259 μ.Χ. το έχουν οι Φράγκοι, το 1259-1359 μ.Χ. γίνεται εξοχικό της φλωρεντίνικης οικογένειας των Ατζαγιόλι, 1359-1458 μ.Χ. το έχουν οι Βυζαντινοί ξανά, 1458-1687 μ.Χ. υπό την κατοχή των Τούρκων, 1687-1715 μ.Χ. θέτουν την σφραγίδα τους και οι Βενετσιάνοι, 1715-1827 μ.Χ. πάλι τουρκοκρατία, και από το 1827 μ.Χ. έως και σήμερα, ευτυχώς επανήλθε στα χέρια των Ελλήνων.

  Σε αντίθεση με όλα τα άλλα κάστρα, ο Ακροκόρινθος έμεινε στην Ιστορία όχι για τα πολεμικά κατορθώματα των ανδρών, αλλά για τις ερωτικές επιδόσεις των γυναικών μέσα σε αυτά τα τείχη! Δυστυχώς, σήμερα σώζονται ελάχιστες πέτρες από τα ερείπια του Ναού της Αφροδίτης.

-

 

ΑΡΧΑΙΟΣ ΛΙΜΕΝΑΣ ΤΟΥ ΛΕΧΑΙΟΥ

 

Εις εκ των δύο λιμένων της αρχαίας  Κορίνθου. Εκεί κοντά υπάρχουν και τα εναπομείναντα μέλη της μεγαλύτερης παλαιοχριστιανικής Βασιλικής στην Ελλάδα. Η Βασιλική του Λεχαίου, την οποία ανάσκαψε ο αρχαιολόγος Δ. Πάλλας στα 1958-1965 μ.Χ., χτίσθηκε γύρω στο 450 μ.Χ. και ήταν γιγαντιαίων διαστάσεων, μήκους 186 μ. και πλάτους 46 μ.! Καταστράφηκε από σεισμό πολύ νωρίς, το 551 μ.Χ., αλλά μια μικρή γωνιά της χρησιμοποιήθηκε ως βαπτιστήριο για τα επόμενα 200-300 χρόνια. Σώζεται μεγάλο μέρος του μαρμάρινου δαπέδου της, θεμέλια τοίχων και πολλά μαρμάρινα κιονόκρανα με ανάγλυφες διακοσμήσεις, διασκορπισμένα στον χώρο. Ήταν αφιερωμένη στην μνήμη ενός ελάχιστα γνωστού αγίου, του Αγίου-Λεωνίδη, που καταγόταν από την Τροιζήνα και πέθανε με μαρτυρικό θάνατο το Πάσχα του έτους 250 μ.Χ., την εποχή που αυτοκράτωρ στην Ρώμη ήταν ο μέγιστος διώκτης των Χριστιανών, Δέκιος. Μαζί με αυτόν μαρτύρησαν και οι επτά νεαρές κοπέλες που τον ακολουθούσαν, πνευματικά τέκνα του: η Χρίεσσα, η Νίκη, η Γληνή, η Θεοδώρα, η Καλλίς, η Νουνεχία και η Βασίλισσα. Το αρχαίο λιμάνι του Λεχαίου απλωνόταν ως πέρα στους παραθαλάσσιους λόφους προς τα δυτικά. Σε αυτήν την περιοχή θα πρέπει να βρίσκεται και το παλάτι του βασιλέως Περιάνδρου, όπου έγινε και το συμπόσιον των επτά σοφών της αρχαίας Ελλάδος, ο Ναός του Ποσειδώνος που αναφέρει ο Παυσανίας, και βέβαια οι εγκαταστάσεις και ο οικισμός του λιμένος του Λεχαίου, που ήταν σε χρήση έως τα τέλη του 12ου μ.Χ. αιώνος. Το Υπουργείο Πολιτισμού επιτέλους εξέδωσε κονδύλι ενός εκατομμυρίου ευρώ για την περίφραξη του χώρου, τον καθαρισμό της εκτάσεως και την στερέωση των αρχαιοτήτων, ενώ ολοκληρώθηκαν οι απαλλοτριώσεις των γύρω εκτάσεων (που ξεκίνησαν το 1983 μ.Χ.).

ΑΓΑΛΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ

 

  Περίπου 2 χιλιόμετρα από εκεί, προς την διαδρομή προς Κόρινθο, πάνω σε έναν χαμηλό λόφο, υπάρχουν τα λείψανα του σημαντικότερου Μυκηναϊκού οικισμού της Κορινθίας. Τα έφερε στην επιφάνεια η σκαπάνη του Αμερικανού αρχαιολόγου Carl Blegen το 1915-1918 μ.Χ. Ο οικισμός αυτός, που είναι γνωστός με το όνομα Κοράκου από το σημερινό όνομα του λόφου όπου ήταν χτισμένος, γνώρισε μεγάλη άνθιση πολύ πριν την Μυκηναϊκή περίοδο, την χιλιετία 3.000-2.000 π.Χ.. Μια καταστροφική πυρκαγιά ερήμωσε τον οικισμό γύρω στο 2.000 π.Χ. αλλά η ζωή ξανάνθισε και η ευημερία συνεχίσθηκε για όλη την Μυκηναϊκή περίοδο. Γύρω στο 1.100 π.Χ. καταστράφηκε για 2η φορά από πυρκαγιά και η ζωή στον οικισμό έσβησε οριστικώς γύρω στο 1.000 π.Χ..

 

ΙΣΘΜΟΣ

Το τείχος του Ισθμού δεν είναι ιδιαιτέρως παλαιό, αφού το κατασκεύασε ο Ιουστινιανός τον 6ο αιώνα μ.Χ., για να προστατεύσει την Πελοπόννησο από τους εκ βορράν επιτιθέμενους βαρβάρους. Φυσικά δεν λατόμησε νέο οικοδομικό υλικό αλλά χρησιμοποίησε πέτρες από τα ερείπια του παρακειμένου Ιερού του Ποσειδώνος, σε τέτοια έκταση που στα νεότερα χρόνια θεωρούσαν το τείχος αυτό έργο της κλασσικής αρχαιότητος. Είχε μήκος 7.300 μ. και διέθετε 153 πύργους. Αρχιτέκτων του έργου ήταν κάποιος Βικτωρίνος, ο οποίος εντοίχισε στο τείχος μία ανορθόγραφη επιγραφή που εκτίθεται σήμερα στο μουσείο της Αρχαίας Κορίνθου.

  Η αλήθεια είναι ότι τείχη στον Ισθμό υπήρχαν από πολύ παλαιά, αφού ήταν το μοναδικό χερσαίο πέρασμα για την Πελοπόννησο και είχε καταντήσει κεντρική λεωφόρος για κάθε είδους επιδρομέα. Οι πρώτοι Πελοποννήσιοι που σκέφθηκαν να τειχίσουν τον Ισθμό ήσαν οι Μυκηναίοι, γύρω στο 1.200 π.Χ., για να σταματήσουν τους φοβερούς Δωριείς, οι οποίοι όμως σταμάτησαν μόνον όταν έφθασαν και στην Κρήτη. Οι έξυπνοι και εμπειροπόλεμοι Δωριείς κατάλαβαν ότι στον Ισθμό δεν ήταν εύκολα τα πράγματα, γι’αυτό και προτίμησαν να περάσουν στην Πελοπόννησο με πλοία, κοντά στην περιοχή Ρίου-Αντιρρίου. Όταν οι Μυκηναίοι αντιλήφθηκαν τους Δωριείς, ήταν πολύ αργά... Παράτησαν την κατασκευή του τείχους, και αποδέχθηκαν την μοίρα τους.

  Πολλούς αιώνες αργότερα, το 480 π.Χ., ήλθε ο καιρός που οι Πελοποννήσιοι ξαναπροσπάθησαν να χτίσουν ένα τείχος στον Ισθμό, όταν είδαν ένα κύμα εκατοντάδων χιλιάδων Περσών να κατηφορίζει προς τα νότια. Αρνήθηκαν στην αρχή να ταχθούν στο πλευρό των Αθηναίων και των συμμάχων τους και να αντιμετωπίσουν τον εισβολέα στο ανοικτό πεδίο (στον κάμπο των Πλαταιών) και ξεκίνησαν πυρετωδώς να χτίζουν τα τείχη στον Ισθμό. Ένας Τεγεάτης στρατηγός όμως τους συνέφερε, ευτυχώς εγκαίρως, και έτσι οι Πελοποννήσιοι αποφάσισαν να συμπαραταχθούν με τους υπόλοιπους Έλληνες στις Πλαταιές, όπου η αδάμαστη Ελληνική ψυχή, όταν οι Έλληνες είναι ενωμένοι, δεν υποτάσσεται!

 

Η ΔΙΩΡΥΓΑ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ

 

ΙΧΝΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΙΟΛΚΟ ΣΗΜΕΡΑ

 

Από την αρχαιότητα ακόμη, η στενή λωρίδα που ένωνε την Πελοπόννησο με την  Στερεά Ελλάδα, ο Ισθμός, ήταν μεγάλο εμπόδιο. Αφενός, γιατί  τον χρησιμοποιούσαν διάφοροι επιδρομείς που προκαλούσαν μεγάλες ζημιές, αφετέρου γιατί εμπόδιζε την ναυσιπλοΐα. Τα πλοία των Αθηναίων, Μεγαρέων κ.λπ. που ήθελαν να ταξιδέψουν δυτικώς προς το Ιόνιο και την Σικελία, έπρεπε να παραπλεύσουν όλη την Πελοπόννησο-να κάνουν έναν κύκλο δηλαδή 200 μιλίων-και να αντιμετωπίσουν τους πολυάριθμους πειρατές που παραμόνευαν στους κολπίσκους, αλλά και τις περιώνυμες θαλασσοταραχές στον κάβο Μαλιά.

 

 

  Οι αρχαίοι Κορίνθιοι προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με τον δίολκο. Κατασκεύασαν έναν διάδρομο πλάτους 3,5-5 μ. στρωμένο με πώρινους κυβόλιθους, από την ακτή του Κορινθιακού μέχρι την ακτή του Σαρωνικού (καλοδιατηρημένα τμήματά του ήλθαν στην επιφάνεια το 1956 μ.Χ. από τον αρχαιολόγο Ν. Βαρελή), πάνω στον οποίο δούλοι έσερναν με σχοινιά ένα ξύλινο κατασκεύασμα-τον ολκό, κάτι σαν τρέιλερ-που επάνω του ήταν φορτωμένο και δεμένο το πλοίο. Από τις αυλακιές στο λιθόστρωτο που απέχουν μεταξύ τους 1,5 μ. συμπεραίνουμε ότι μόνο μικρά πλοία μπορούσαν να μεταφερθούν. Επιπλέον, το πλοίο έπρεπε να πάει πρώτα στον λιμένα των Κεγχρεών, να απαλλαγεί από το φορτίο του, να μεταφερθεί το φορτίο οδικώς μέχρι τον λιμένα του Λεχαίου στον Κορινθιακό κόλπο και έπειτα να ξαναφορτωθεί στο πλοίο. Όλο αυτό είναι εμφανές ότι κόστιζε πολύ, υπήρχαν πολλές φθορές και τελικώς μεγάλη καθυστέρηση, γι’αυτό η δίολκος δεν δούλεψε ιδιαίτερα. Κυρίως χρησιμοποιήθηκε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις για αιφνιδιαστική μεταφορά των πολεμικών πλοίων από την μία θάλασσα στην άλλη.

  Η μόνη λύσις ήταν να σκαφθεί ο Ισθμός και να κατασκευασθεί μία διώρυγα. Αυτή η σκέψη βασάνισε το μυαλό πολλών αρχόντων, όπως τον τύραννο της Κορίνθου Περίανδρο, τον Μακεδόνα βασιλέα Δημήτριο τον Πολιορκητή, και τους Ρωμαίους αυτοκράτορες Καλιγούλα και Αδριανό. Όμως, τα μέσα της εποχής δεν επέτρεπαν τέτοιο εγχείρημα, δεδομένων των διαστάσεων του Ισθμού.

Ο ΑΡΧΑΙΟΣ ΔΙΟΛΚΟΣ ΠΛΑΙ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΙΩΡΥΓΑ

 

  Και όμως, ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ Νέρων, το 67 π.Χ., πήρε μια χρυσή αξίνα και έριξε την πρώτη αξινιά, εν μέσω υποχρεωτικών επευφημιών από τους πολίτες της Κορίνθου. Μετά διέταξε να συνεχίσουν την δουλειά 6.000 Ιουδαίοι δούλοι, παρ' όλο που κάποιοι Αιγύπτιοι μηχανικοί του είπαν (το ψέμα)ότι η στάθμη των νερών του Σαρωνικού είναι πολύ χαμηλότερη από του Κορινθιακού κόλπου και ότι, εάν ανοιχθεί η διώρυγα, θα καταποντισθεί όλη η Αίγινα και τα υπόλοιπα νησιά του Σαρωνικού κόλπου. Δυστυχώς όμως, λίγους μήνες μετά ο Νέρων σκοτώθηκε και έτσι σταμάτησε το έργο,

 

Η ΔΙΩΡΥΓΑ

  Η δουλειά συνεχίσθηκε από το σημείο που την παράτησε ο Νέρων, πολλούς αιώνες αργότερα. Το έργο προσπάθησε ο Καποδίστριας, αλλά ελλείψει χρημάτων δεν προχώρησε πολύ. Το 1881 μ.Χ. όμως, ξανάρχισαν τα έργα διάνοιξης της διώρυγας και το έργο τελείωσε το 1893 μ.Χ., με χρήματα του Έλληνος ευεργέτου Ανδρέα Συγγρού. Το συνολικό μήκος της διώρυγας είναι 6.343 μ., το ύψος των τοιχωμάτων της φθάνει σε ορισμένα σημεία τα 80 μ. από την επιφάνεια του νερού, το πλάτος της στην επιφάνεια της θαλάσσης είναι 24,60 μ., και το βάθος της στο κέντρο είναι 8 μ

Μια ταινία 22 λεπτών, δημιουργημένη με το σύστημα του animation (εικονοκινητική τεχνική) αναπαριστά με μοναδικό τρόπο το εξαιρετικό μνημείο τεχνικού πολιτισμού της αρχαίας Ελλάδας, τον Δίολκο: μια οδό από ξηράς για την μεταφορά πλοίων ανάμεσα στον Σαρωνικό και τον Κορινθιακό κόλπο κατά μήκος του Ισθμού της Κορίνθου, τότε που δεν υπήρχε ο πορθμός.

Η ταινία παρουσιάζει πολλές άλλες τεχνολογικές λεπτομέρειες, αλλά σκηνές της ζωής των ναυτικών εκείνης της μακρινής εποχής: τυχερό παιχνίδι, επίσκεψη στον ναό του Ποσειδώνα, γλέντι σε καπηλειό, καθώς και μια συναισθηματική συντυχία Πρόκειται για ένα έργο-συμβολή στην μελέτη της αρχαίας ελληνικής Τεχνολογίας, μια παραγωγή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας σε συνεργασία με την Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας.

Δημιουργοί της ταινίας είναι οι Θ.Π. Τάσιος, Ν. Μήκας, Γ. Πολύζος, οι οποίοι έχουν λάβει ως τώρα δύο βραβεία: Καλύτερης ταινίας αναφερόμενης στην αρχαιότητα στο 5ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου στην Κύπρο (Νοέμβριος 2009) και Καλύτερης εκπαιδευτικής ταινίας στην 8η Διεθνή Συνάντηση Αρχαιολογικής Ταινίας του Μεσογειακού Χώρου στην Αθήνα (Μάιος 2010)

 

 ΤΕΛΟΣ

 

ΚΑΛΛΙΡΗΣ ΠΑΝ.

ΓΙΩΡΓΟΣ KΟΥΤΣΟΥΦΛΑΚΗΣ - AΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ     

Φωτογραφική υποστήριξη

ΔΙΑΖΩΜΑ ΙΣΤΟΤΟΠΟΣ

ΠΑΝΟΡΜΙΟ



 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock